Giải Vận dụng 2 trang 16 SGK Toán 9
Đề bài
Thực hiện lần lượt các yêu cầu sau để tính số mililít dung dịch acid HCl nồng độ 20% và số mililít dung dịch acid HCl nồng độ 5% cần dùng để pha chế 2 lít dung dịch acid HCl nồng độ 10%.
a) Gọi là số mililít dung dịch acid HCl nồng độ 20%, là số mililít dung dịch acid HCl nồng độ 5% cần lấy. Hãy biểu thị qua và :
– Thể tích của dung dịch acid HCl 10% nhận được sau khi trộn lẫn hai dung dịch acid ban đầu.
– Tổng số mililít acid HCl nguyên chất có trong hai dung dịch acid này.
b) Sử dụng kết quả ở câu a, hãy lập một hệ hai phương trình bậc nhất với hai ẩn là , . Giải hệ phương trình này để tính số mililít cần lấy của mỗi dung dịch acid HCl ở trên.
Lời giải
a) Biểu thị qua và
Gọi (ml) là lượng dung dịch acid HCl nồng độ và (ml) là lượng dung dịch acid HCl nồng độ cần lấy ().
- Thể tích dung dịch thu được sau khi trộn: khi trộn hai dung dịch lại thì thể tích cộng lại, nên thể tích dung dịch acid HCl nhận được là:
- Tổng số mililít acid HCl nguyên chất: trong dung dịch có (ml) acid nguyên chất; trong dung dịch có (ml) acid nguyên chất. Vậy tổng lượng acid HCl nguyên chất trong hai dung dịch là:
b) Lập và giải hệ phương trình
Đổi lít ml. Ta cần pha chế ml dung dịch nồng độ , nên:
- Thể tích dung dịch sau khi trộn bằng ml:
- Lượng acid HCl nguyên chất trong dung dịch thu được là (ml). Vì lượng acid nguyên chất được bảo toàn khi trộn nên:
Ta có hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn:
Từ phương trình thứ nhất suy ra . Thế vào phương trình thứ hai:
Suy ra:
Kiểm tra lại: (ml) ✓; lượng acid nguyên chất (ml) ✓.
Kết luận: Cần lấy khoảng ml dung dịch acid HCl nồng độ và khoảng ml dung dịch acid HCl nồng độ .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.