Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 1.23 trang 24 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các hệ phương trình:

a) {2x+5y=1025x+y=1;\begin{cases} 2x + 5y = 10 \\ \dfrac{2}{5}x + y = 1; \end{cases}
b) {0,2x+0,1y=0,33x+y=5;\begin{cases} 0,2x + 0,1y = 0,3 \\ 3x + y = 5; \end{cases}
c) {32x−y=126x−4y=2.\begin{cases} \dfrac{3}{2}x - y = \dfrac{1}{2} \\ 6x - 4y = 2. \end{cases}

Lời giải

a) Xét hệ {2x+5y=1025x+y=1\begin{cases} 2x + 5y = 10 \\ \dfrac{2}{5}x + y = 1 \end{cases}

Nhân hai vế của phương trình thứ hai với 55, ta được 2x+5y=52x + 5y = 5.

Khi đó hệ đã cho trở thành:
{2x+5y=102x+5y=5\begin{cases} 2x + 5y = 10 \\ 2x + 5y = 5 \end{cases}

Trừ từng vế hai phương trình, ta được 0x+0y=50x + 0y = 5, tức 0=50 = 5 (vô lí).

Vậy hệ phương trình đã cho vô nghiệm.

b) Xét hệ {0,2x+0,1y=0,33x+y=5\begin{cases} 0{,}2x + 0{,}1y = 0{,}3 \\ 3x + y = 5 \end{cases}

Nhân hai vế của phương trình thứ nhất với 1010, ta được 2x+y=32x + y = 3.

Hệ trở thành:
{2x+y=33x+y=5\begin{cases} 2x + y = 3 \\ 3x + y = 5 \end{cases}

Trừ từng vế phương trình thứ hai cho phương trình thứ nhất, ta được:
(3x+y)−(2x+y)=5−3  ⇒  x=2.(3x + y) - (2x + y) = 5 - 3 \;\Rightarrow\; x = 2.

Thay x=2x = 2 vào phương trình 3x+y=53x + y = 5, ta được 6+y=56 + y = 5, suy ra y=−1y = -1.

Thử lại: 0,2⋅2+0,1⋅(−1)=0,4−0,1=0,30{,}2 \cdot 2 + 0{,}1 \cdot (-1) = 0{,}4 - 0{,}1 = 0{,}3 (đúng); 3⋅2+(−1)=53 \cdot 2 + (-1) = 5 (đúng).

Vậy hệ có nghiệm duy nhất (x;y)=(2;−1)(x; y) = (2; -1).

c) Xét hệ {32x−y=126x−4y=2\begin{cases} \dfrac{3}{2}x - y = \dfrac{1}{2} \\ 6x - 4y = 2 \end{cases}

Nhân hai vế của phương trình thứ nhất với 44, ta được 6x−4y=26x - 4y = 2, trùng đúng với phương trình thứ hai.

Do đó hệ đã cho tương đương với một phương trình duy nhất 6x−4y=26x - 4y = 2, hay 3x−2y=13x - 2y = 1.

Phương trình này có vô số nghiệm: với mỗi xx tùy ý, ta có y=3x−12y = \dfrac{3x - 1}{2}.

Vậy hệ phương trình đã cho có vô số nghiệm, với nghiệm tổng quát (x; 3x−12)\left(x;\ \dfrac{3x-1}{2}\right), trong đó x∈Rx \in \mathbb{R} tùy ý.

Đáp số

Hệ vô nghiệm(x; y) = (2; -1)Hệ có vô số nghiệm, nghiệm tổng quát (x; (3x-1)/2) với x tùy ý

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.