Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Hoạt động 5 trang 29 SGK Toán 9

Bài 3. Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Xét phương trình x+3x=x+9x−3\dfrac{x+3}{x}=\dfrac{x+9}{x-3}. (1)
Hãy thực hiện các yêu cầu sau để giải phương trình (1):

a) Tìm điều kiện xác định của phương trình (1);

b) Quy đồng mẫu hai vế của phương trình (1), rồi khử mẫu;

c) Giải phương trình vừa tìm được;

d) Kết luận nghiệm của phương trình (1).

Lời giải

a) Điều kiện xác định

Các mẫu thức phải khác 0, tức là x≠0x \ne 0 và x−3≠0x - 3 \ne 0.

Vậy điều kiện xác định của phương trình (1) là x≠0x \ne 0 và x≠3x \ne 3.

b) Quy đồng mẫu hai vế rồi khử mẫu

Mẫu thức chung là x(x−3)x(x-3). Quy đồng mẫu hai vế:

(x+3)(x−3)x(x−3)=(x+9) xx(x−3).\dfrac{(x+3)(x-3)}{x(x-3)} = \dfrac{(x+9)\,x}{x(x-3)}.

Khử mẫu (nhân hai vế với x(x−3)x(x-3)), ta được:

(x+3)(x−3)=x(x+9).(x+3)(x-3) = x(x+9).

c) Giải phương trình vừa tìm được

(x+3)(x−3)=x(x+9)(x+3)(x-3) = x(x+9)
x2−9=x2+9xx^2 - 9 = x^2 + 9x
x2−9−x2−9x=0x^2 - 9 - x^2 - 9x = 0
−9x−9=0-9x - 9 = 0
9x=−99x = -9
x=−1.x = -1.

d) Kết luận nghiệm của phương trình (1)

Giá trị x=−1x = -1 thỏa mãn điều kiện xác định (x≠0x \ne 0 và x≠3x \ne 3).

Thử lại: vế trái =−1+3−1=2−1=−2= \dfrac{-1+3}{-1} = \dfrac{2}{-1} = -2; vế phải =−1+9−1−3=8−4=−2= \dfrac{-1+9}{-1-3} = \dfrac{8}{-4} = -2. Hai vế bằng nhau.

Vậy phương trình (1) có nghiệm duy nhất x=−1x = -1.

Đáp số

x≠0x \ne 0 và x≠3x \ne 3(x+3)(x−3)=x(x+9)(x+3)(x-3) = x(x+9)x=−1x = -1x=−1x = -1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.