Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 2.3 trang 30 SGK Toán 9

Bài 4. Phương trình quy về phương trình bậc nhất một ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các phương trình sau:

a) 22x+1+1x+1=3(2x+1)(x+1)\dfrac{2}{2x+1}+\dfrac{1}{x+1}=\dfrac{3}{(2x+1)(x+1)};

b) 1x+1−xx2−x+1=3xx3+1\dfrac{1}{x+1}-\dfrac{x}{x^2-x+1}=\dfrac{3x}{x^3+1}.

Lời giải

## a) 22x+1+1x+1=3(2x+1)(x+1)\dfrac{2}{2x+1}+\dfrac{1}{x+1}=\dfrac{3}{(2x+1)(x+1)}

Điều kiện xác định: 2x+1≠02x+1\neq 0 và x+1≠0x+1\neq 0, tức là x≠−12x\neq -\dfrac{1}{2} và x≠−1x\neq -1.

Quy đồng mẫu thức hai vế với mẫu chung là (2x+1)(x+1)(2x+1)(x+1), rồi khử mẫu:

2(x+1)+1⋅(2x+1)=32(x+1)+1\cdot(2x+1)=3

2x+2+2x+1=32x+2+2x+1=3

4x+3=34x+3=3

4x=04x=0

x=0.x=0.

Giá trị x=0x=0 thỏa mãn điều kiện xác định.

Thử lại: Với x=0x=0: vế trái =21+11=3=\dfrac{2}{1}+\dfrac{1}{1}=3; vế phải =31⋅1=3=\dfrac{3}{1\cdot 1}=3. Hai vế bằng nhau.

Vậy phương trình có nghiệm x=0x=0.

##

b) 1x+1−xx2−x+1=3xx3+1\dfrac{1}{x+1}-\dfrac{x}{x^2-x+1}=\dfrac{3x}{x^3+1}

Ta có x3+1=(x+1)(x2−x+1)x^3+1=(x+1)(x^2-x+1). Vì x2−x+1=(x−12)2+34>0x^2-x+1=\left(x-\dfrac{1}{2}\right)^2+\dfrac{3}{4}>0 với mọi xx nên mẫu này luôn khác 00.

Điều kiện xác định: x+1≠0x+1\neq 0, tức là x≠−1x\neq -1.

Quy đồng mẫu thức hai vế với mẫu chung là (x+1)(x2−x+1)(x+1)(x^2-x+1), rồi khử mẫu:

(x2−x+1)−x(x+1)=3x(x^2-x+1)-x(x+1)=3x

x2−x+1−x2−x=3xx^2-x+1-x^2-x=3x

−2x+1=3x-2x+1=3x

1=5x1=5x

x=15.x=\dfrac{1}{5}.

Giá trị x=15=0,2x=\dfrac{1}{5}=0{,}2 thỏa mãn điều kiện xác định.

Thử lại: Với x=15x=\dfrac{1}{5}: vế trái =56−521=2542=\dfrac{5}{6}-\dfrac{5}{21}=\dfrac{25}{42}; vế phải =2542=\dfrac{25}{42}. Hai vế bằng nhau.

Vậy phương trình có nghiệm x=15=0,2x=\dfrac{1}{5}=0{,}2.

Đáp số

x = 0x = 0,2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.