Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 3.28 trang 64 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương III   Đã kiểm chéo

Đề bài

Rút gọn các biểu thức sau:

a) 5+355−15−2\dfrac{5+3\sqrt{5}}{\sqrt{5}} - \dfrac{1}{\sqrt{5}-2};

b) (7−2)2−63+562\sqrt{\left(\sqrt{7}-2\right)^2} - \sqrt{63} + \dfrac{\sqrt{56}}{\sqrt{2}};

c) (3+2)2+(3−2)2212\dfrac{\sqrt{\left(\sqrt{3}+\sqrt{2}\right)^2} + \sqrt{\left(\sqrt{3}-\sqrt{2}\right)^2}}{2\sqrt{12}};

d) (2+1)33−150\dfrac{\sqrt[3]{\left(\sqrt{2}+1\right)^3} - 1}{\sqrt{50}}.

Lời giải

a) 5+355−15−2\dfrac{5+3\sqrt{5}}{\sqrt{5}} - \dfrac{1}{\sqrt{5}-2}

Tách phân thức thứ nhất:
5+355=55+355=5+3.\dfrac{5+3\sqrt{5}}{\sqrt{5}} = \dfrac{5}{\sqrt{5}} + \dfrac{3\sqrt{5}}{\sqrt{5}} = \sqrt{5} + 3.

Trục căn thức ở mẫu phân thức thứ hai:
15−2=5+2(5−2)(5+2)=5+25−4=5+2.\dfrac{1}{\sqrt{5}-2} = \dfrac{\sqrt{5}+2}{(\sqrt{5}-2)(\sqrt{5}+2)} = \dfrac{\sqrt{5}+2}{5-4} = \sqrt{5}+2.

Do đó:
5+355−15−2=(5+3)−(5+2)=1.\dfrac{5+3\sqrt{5}}{\sqrt{5}} - \dfrac{1}{\sqrt{5}-2} = (\sqrt{5}+3) - (\sqrt{5}+2) = 1.

b) (7−2)2−63+562\sqrt{\left(\sqrt{7}-2\right)^2} - \sqrt{63} + \dfrac{\sqrt{56}}{\sqrt{2}}

Vì 7>4=2\sqrt{7} > \sqrt{4} = 2 nên 7−2>0\sqrt{7}-2 > 0, do đó:
(7−2)2=∣7−2∣=7−2.\sqrt{\left(\sqrt{7}-2\right)^2} = \left|\sqrt{7}-2\right| = \sqrt{7}-2.

Ta có:
63=9⋅7=37;562=562=28=4⋅7=27.\sqrt{63} = \sqrt{9\cdot 7} = 3\sqrt{7}; \qquad \dfrac{\sqrt{56}}{\sqrt{2}} = \sqrt{\dfrac{56}{2}} = \sqrt{28} = \sqrt{4\cdot 7} = 2\sqrt{7}.

Vậy:
(7−2)−37+27=(1−3+2)7−2=0⋅7−2=−2.\left(\sqrt{7}-2\right) - 3\sqrt{7} + 2\sqrt{7} = (1-3+2)\sqrt{7} - 2 = 0\cdot\sqrt{7} - 2 = -2.

c) (3+2)2+(3−2)2212\dfrac{\sqrt{\left(\sqrt{3}+\sqrt{2}\right)^2} + \sqrt{\left(\sqrt{3}-\sqrt{2}\right)^2}}{2\sqrt{12}}

Vì 3+2>0\sqrt{3}+\sqrt{2} > 0 và 3>2\sqrt{3} > \sqrt{2} nên 3−2>0\sqrt{3}-\sqrt{2} > 0, do đó:
(3+2)2=3+2;(3−2)2=3−2.\sqrt{\left(\sqrt{3}+\sqrt{2}\right)^2} = \sqrt{3}+\sqrt{2}; \qquad \sqrt{\left(\sqrt{3}-\sqrt{2}\right)^2} = \sqrt{3}-\sqrt{2}.

Tử số:
(3+2)+(3−2)=23.(\sqrt{3}+\sqrt{2}) + (\sqrt{3}-\sqrt{2}) = 2\sqrt{3}.

Mẫu số:
212=24⋅3=2⋅23=43.2\sqrt{12} = 2\sqrt{4\cdot 3} = 2\cdot 2\sqrt{3} = 4\sqrt{3}.

Vậy:
2343=12.\dfrac{2\sqrt{3}}{4\sqrt{3}} = \dfrac{1}{2}.

d) (2+1)33−150\dfrac{\sqrt[3]{\left(\sqrt{2}+1\right)^3} - 1}{\sqrt{50}}

Theo tính chất căn bậc ba: (2+1)33=2+1.\sqrt[3]{\left(\sqrt{2}+1\right)^3} = \sqrt{2}+1.

Tử số:
(2+1)−1=2.\left(\sqrt{2}+1\right) - 1 = \sqrt{2}.

Mẫu số:
50=25⋅2=52.\sqrt{50} = \sqrt{25\cdot 2} = 5\sqrt{2}.

Vậy:
252=15.\dfrac{\sqrt{2}}{5\sqrt{2}} = \dfrac{1}{5}.

Đáp số

11−2-212=0,5\dfrac{1}{2} = 0{,}515=0,2\dfrac{1}{5} = 0{,}2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.