Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Hoạt động 3 trang 69 SGK Toán 9

Bài 11. Tỉ số lượng giác của góc nhọn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Xét tam giác đều ABCABC có cạnh bằng 2a2a.

a) Tính đường cao AHAH của tam giác ABCABC (H.4.7b).

b) Tính sin⁡30∘\sin 30^\circ, cos⁡30∘\cos 30^\circ, sin⁡60∘\sin 60^\circ và cos⁡60∘\cos 60^\circ.

c) Tính tan⁡30∘\tan 30^\circ, cot⁡30∘\cot 30^\circ, tan⁡60∘\tan 60^\circ và cot⁡60∘\cot 60^\circ.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 69 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.7b: Tam giác đều ABCABC đỉnh AA ở trên, cạnh bằng 2a2a. AHAH là đường cao hạ từ AA xuống cạnh đáy BCBC tại HH (vuông góc tại HH). Góc tại đỉnh AA được chia đôi, mỗi nửa 30∘30^\circ; góc tại BB bằng 60∘60^\circ. Cạnh AC=2aAC = 2a; HH là trung điểm BCBC với BH=HC=aBH = HC = a.

Lời giải

a) Tính đường cao AHAH.

Tam giác ABCABC đều nên đường cao AHAH đồng thời là đường trung tuyến, suy ra HH là trung điểm của BCBC:
BH=HC=BC2=2a2=a.BH = HC = \dfrac{BC}{2} = \dfrac{2a}{2} = a.

Tam giác AHBAHB vuông tại HH. Áp dụng định lí Pythagore:
AH=AB2−BH2=(2a)2−a2=4a2−a2=3a2=a3.AH = \sqrt{AB^2 - BH^2} = \sqrt{(2a)^2 - a^2} = \sqrt{4a^2 - a^2} = \sqrt{3a^2} = a\sqrt{3}.

b) Tính sin⁡30∘\sin 30^\circ, cos⁡30∘\cos 30^\circ, sin⁡60∘\sin 60^\circ, cos⁡60∘\cos 60^\circ.

Xét tam giác AHBAHB vuông tại HH, có BAH^=30∘\widehat{BAH} = 30^\circ, B^=60∘\widehat{B} = 60^\circ, với BH=aBH = a, AH=a3AH = a\sqrt{3}, AB=2aAB = 2a.

Đối với góc 30∘30^\circ (góc BAH^\widehat{BAH}): cạnh đối là BHBH, cạnh kề là AHAH, cạnh huyền là ABAB:
sin⁡30∘=BHAB=a2a=12;cos⁡30∘=AHAB=a32a=32.\sin 30^\circ = \dfrac{BH}{AB} = \dfrac{a}{2a} = \dfrac{1}{2}; \qquad \cos 30^\circ = \dfrac{AH}{AB} = \dfrac{a\sqrt{3}}{2a} = \dfrac{\sqrt{3}}{2}.

Đối với góc 60∘60^\circ (góc B^\widehat{B}): cạnh đối là AHAH, cạnh kề là BHBH, cạnh huyền là ABAB:
sin⁡60∘=AHAB=a32a=32;cos⁡60∘=BHAB=a2a=12.\sin 60^\circ = \dfrac{AH}{AB} = \dfrac{a\sqrt{3}}{2a} = \dfrac{\sqrt{3}}{2}; \qquad \cos 60^\circ = \dfrac{BH}{AB} = \dfrac{a}{2a} = \dfrac{1}{2}.

c) Tính tan⁡30∘\tan 30^\circ, cot⁡30∘\cot 30^\circ, tan⁡60∘\tan 60^\circ, cot⁡60∘\cot 60^\circ.

Đối với góc 30∘30^\circ (góc BAH^\widehat{BAH}): cạnh đối BH=aBH = a, cạnh kề AH=a3AH = a\sqrt{3}:
tan⁡30∘=BHAH=aa3=13=33;cot⁡30∘=AHBH=a3a=3.\tan 30^\circ = \dfrac{BH}{AH} = \dfrac{a}{a\sqrt{3}} = \dfrac{1}{\sqrt{3}} = \dfrac{\sqrt{3}}{3}; \qquad \cot 30^\circ = \dfrac{AH}{BH} = \dfrac{a\sqrt{3}}{a} = \sqrt{3}.

Đối với góc 60∘60^\circ (góc B^\widehat{B}): cạnh đối AH=a3AH = a\sqrt{3}, cạnh kề BH=aBH = a:
tan⁡60∘=AHBH=a3a=3;cot⁡60∘=BHAH=aa3=13=33.\tan 60^\circ = \dfrac{AH}{BH} = \dfrac{a\sqrt{3}}{a} = \sqrt{3}; \qquad \cot 60^\circ = \dfrac{BH}{AH} = \dfrac{a}{a\sqrt{3}} = \dfrac{1}{\sqrt{3}} = \dfrac{\sqrt{3}}{3}.

Đáp số

AH=a3AH = a\sqrt{3}sin⁡30∘=12\sin 30^\circ = \dfrac{1}{2}; cos⁡30∘=32\cos 30^\circ = \dfrac{\sqrt{3}}{2}; sin⁡60∘=32\sin 60^\circ = \dfrac{\sqrt{3}}{2}; cos⁡60∘=12\cos 60^\circ = \dfrac{1}{2}tan⁡30∘=33\tan 30^\circ = \dfrac{\sqrt{3}}{3}; cot⁡30∘=3\cot 30^\circ = \sqrt{3}; tan⁡60∘=3\tan 60^\circ = \sqrt{3}; cot⁡60∘=33\cot 60^\circ = \dfrac{\sqrt{3}}{3}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.