Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.14 trang 80 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một cuốn sách khổ 17×2417 \times 24 cm, tức là chiều rộng 17 cm, chiều dài 24 cm. Gọi α\alpha là góc giữa đường chéo và cạnh 17 cm. Tính sin⁡α\sin\alpha, cos⁡α\cos\alpha (làm tròn đến chữ số thập phân thứ hai) và tính số đo α\alpha (làm tròn đến độ).

Lời giải

Xét hình chữ nhật ABCDABCD là mặt cuốn sách với chiều rộng AB=17AB = 17 cm, chiều dài AD=24AD = 24 cm. Đường chéo ACAC tạo với cạnh 1717 cm (cạnh ABAB) một góc α\alpha.

Tam giác ABCABC vuông tại BB (vì ABCDABCD là hình chữ nhật), có:
- Cạnh kề góc α\alpha: AB=17AB = 17 cm
- Cạnh đối góc α\alpha: BC=AD=24BC = AD = 24 cm

a) Tính độ dài đường chéo ACAC

Theo định lí Py-ta-go:
AC=AB2+BC2=172+242=289+576=865≈29,41 (cm).AC = \sqrt{AB^2 + BC^2} = \sqrt{17^2 + 24^2} = \sqrt{289 + 576} = \sqrt{865} \approx 29{,}41 \text{ (cm)}.

b) Tính sin⁡α\sin\alpha và cos⁡α\cos\alpha

Theo định nghĩa tỉ số lượng giác trong tam giác vuông ABCABC:
sin⁡α=BCAC=24865≈0,82;\sin\alpha = \dfrac{BC}{AC} = \dfrac{24}{\sqrt{865}} \approx 0{,}82;
cos⁡α=ABAC=17865≈0,58.\cos\alpha = \dfrac{AB}{AC} = \dfrac{17}{\sqrt{865}} \approx 0{,}58.

c) Tính số đo góc α\alpha

Ta có:
tan⁡α=BCAB=2417≈1,41.\tan\alpha = \dfrac{BC}{AB} = \dfrac{24}{17} \approx 1{,}41.

Dùng máy tính cầm tay, suy ra:
α≈55∘.\alpha \approx 55^\circ.

Kiểm tra: sin⁡2α+cos⁡2α≈0,822+0,582=0,6724+0,3364=1,0088≈1\sin^2\alpha + \cos^2\alpha \approx 0{,}82^2 + 0{,}58^2 = 0{,}6724 + 0{,}3364 = 1{,}0088 \approx 1 (sai số do làm tròn) — hợp lí. Với α≈55∘\alpha \approx 55^\circ: sin⁡55∘≈0,82\sin 55^\circ \approx 0{,}82, cos⁡55∘≈0,57\cos 55^\circ \approx 0{,}57 — khớp với kết quả.

Đáp số

AC=865≈29,41AC = \sqrt{865} \approx 29,41 cmsin⁡α≈0,82\sin\alpha \approx 0,82; cos⁡α≈0,58\cos\alpha \approx 0,58α≈55∘\alpha \approx 55^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.