Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.19 trang 80 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Mặt cắt ngang của một đập ngăn nước có dạng hình thang ABCDABCD (H.4.30). Chiều rộng của mặt trên ABAB của đập là 3 m. Độ dốc của sườn ADAD, tức là tan⁡D=1,25\tan D = 1{,}25. Độ dốc của sườn BCBC, tức là tan⁡C=1,5\tan C = 1{,}5. Chiều cao của đập là 3,5 m. Hãy tính chiều rộng CDCD của chân đập, chiều dài của các sườn ADAD và BCBC (làm tròn đến dm).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 80 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.30: Hình thang ABCDABCD với đáy nhỏ ABAB ở trên dài 3 m, đáy lớn DCDC ở dưới. Chiều cao (đường vuông góc từ ABAB xuống DCDC) là 3,5 m. DD ở góc dưới bên trái, CC ở góc dưới bên phải; sườn trái ADAD nghiêng, sườn phải BCBC nghiêng.

Lời giải

Phân tích hình. Kẻ hai đường cao AHAH và BKBK từ AA và BB xuống đáy lớn DCDC (H,K∈DCH,K \in DC). Khi đó AH=BK=3,5AH = BK = 3{,}5 m (chiều cao đập) và HK=AB=3HK = AB = 3 m (vì ABKHABKH là hình chữ nhật).

Xét tam giác vuông AHDAHD vuông tại HH:
tan⁡D=AHHD⇒HD=AHtan⁡D=3,51,25=2,8 (m).\tan D = \dfrac{AH}{HD} \Rightarrow HD = \dfrac{AH}{\tan D} = \dfrac{3{,}5}{1{,}25} = 2{,}8 \text{ (m)}.

Xét tam giác vuông BKCBKC vuông tại KK:
tan⁡C=BKKC⇒KC=BKtan⁡C=3,51,5=73≈2,33 (m).\tan C = \dfrac{BK}{KC} \Rightarrow KC = \dfrac{BK}{\tan C} = \dfrac{3{,}5}{1{,}5} = \dfrac{7}{3} \approx 2{,}33 \text{ (m)}.

a) Chiều rộng CDCD của chân đập.
CD=DH+HK+KC=2,8+3+73≈8,13 (m)≈8,1 m.CD = DH + HK + KC = 2{,}8 + 3 + \dfrac{7}{3} \approx 8{,}13 \text{ (m)} \approx 8{,}1 \text{ m}.

b) Chiều dài sườn ADAD. Trong tam giác vuông AHDAHD, theo định lí Pythagore:
AD=AH2+HD2=3,52+2,82=12,25+7,84=20,09≈4,48 (m)≈4,5 m.AD = \sqrt{AH^2 + HD^2} = \sqrt{3{,}5^2 + 2{,}8^2} = \sqrt{12{,}25 + 7{,}84} = \sqrt{20{,}09} \approx 4{,}48 \text{ (m)} \approx 4{,}5 \text{ m}.

c) Chiều dài sườn BCBC. Trong tam giác vuông BKCBKC:
BC=BK2+KC2=3,52+(73)2=12,25+5,44=17,69≈4,21 (m)≈4,2 m.BC = \sqrt{BK^2 + KC^2} = \sqrt{3{,}5^2 + \left(\dfrac{7}{3}\right)^2} = \sqrt{12{,}25 + 5{,}44} = \sqrt{17{,}69} \approx 4{,}21 \text{ (m)} \approx 4{,}2 \text{ m}.

Kết luận. Chân đập CD≈8,1CD \approx 8{,}1 m; sườn AD≈4,5AD \approx 4{,}5 m; sườn BC≈4,2BC \approx 4{,}2 m (làm tròn đến dm).

Đáp số

CD ≈ 8,1 mAD ≈ 4,5 mBC ≈ 4,2 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.