Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.28 trang 82 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một cây cao bị gãy, ngọn cây đổ xuống mặt đất. Ba điểm: gốc cây, điểm gãy, ngọn cây tạo thành một tam giác vuông. Đoạn cây gãy tạo với mặt đất góc 20°20° và chắn ngang lối đi một đoạn 5 m (H.4.36). Hỏi trước khi bị gãy, cây cao khoảng bao nhiêu mét (làm tròn kết quả đến hàng phần mười)?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 82 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.36: Một thân cây đứng thẳng (gốc còn lại) bên phải. Từ điểm gãy trên thân, đoạn cây gãy nghiêng xuống chạm mặt đất bên trái, tạo với mặt đất góc 20°20°. Khoảng cách trên mặt đất từ chỗ ngọn cây chạm đất đến gốc cây là 5 m. Đoạn cây gãy và phần thân còn đứng cùng phần mặt đất tạo thành tam giác vuông (vuông tại gốc cây).

Lời giải

Mô hình hóa bài toán. Gọi BB là gốc cây, CC là điểm gãy trên thân cây (phần còn đứng), AA là chỗ ngọn cây chạm đất. Vì cây mọc thẳng đứng nên tam giác ABCABC vuông tại BB, trong đó:

- BCBC là phần thân cây còn đứng (thẳng đứng);
- BA=5BA = 5 m là đoạn trên mặt đất từ chỗ ngọn chạm đất đến gốc cây (cạnh góc vuông nằm ngang);
- ACAC là đoạn cây bị gãy (cạnh huyền), tạo với mặt đất góc A^=20°\widehat{A} = 20°.

Tính phần thân còn đứng BCBC. Trong tam giác vuông ABCABC (vuông tại BB), xét góc AA:
tan⁡A=BCBA⇒BC=BA⋅tan⁡A=5⋅tan⁡20°≈5⋅0,364≈1,82 (m).\tan A = \dfrac{BC}{BA} \Rightarrow BC = BA\cdot\tan A = 5\cdot\tan 20° \approx 5\cdot 0{,}364 \approx 1{,}82 \text{ (m)}.

Tính đoạn cây bị gãy ACAC. Vẫn xét góc AA:
cos⁡A=BAAC⇒AC=BAcos⁡A=5cos⁡20°≈50,940≈5,32 (m).\cos A = \dfrac{BA}{AC} \Rightarrow AC = \dfrac{BA}{\cos A} = \dfrac{5}{\cos 20°} \approx \dfrac{5}{0{,}940} \approx 5{,}32 \text{ (m)}.

Chiều cao cây trước khi gãy. Cây ban đầu bằng tổng phần còn đứng và phần bị gãy:
BC+AC≈1,82+5,32=7,14≈7,1 (m).BC + AC \approx 1{,}82 + 5{,}32 = 7{,}14 \approx 7{,}1 \text{ (m)}.

Vậy trước khi bị gãy, cây cao khoảng 7,17{,}1 m.

Đáp số

Cây cao khoảng 7,1 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.