Giải Bài 4.28 trang 82 SGK Toán 9
Đề bài
Một cây cao bị gãy, ngọn cây đổ xuống mặt đất. Ba điểm: gốc cây, điểm gãy, ngọn cây tạo thành một tam giác vuông. Đoạn cây gãy tạo với mặt đất góc và chắn ngang lối đi một đoạn 5 m (H.4.36). Hỏi trước khi bị gãy, cây cao khoảng bao nhiêu mét (làm tròn kết quả đến hàng phần mười)?
Hình 4.36: Một thân cây đứng thẳng (gốc còn lại) bên phải. Từ điểm gãy trên thân, đoạn cây gãy nghiêng xuống chạm mặt đất bên trái, tạo với mặt đất góc . Khoảng cách trên mặt đất từ chỗ ngọn cây chạm đất đến gốc cây là 5 m. Đoạn cây gãy và phần thân còn đứng cùng phần mặt đất tạo thành tam giác vuông (vuông tại gốc cây).
Lời giải
Mô hình hóa bài toán. Gọi là gốc cây, là điểm gãy trên thân cây (phần còn đứng), là chỗ ngọn cây chạm đất. Vì cây mọc thẳng đứng nên tam giác vuông tại , trong đó:
- là phần thân cây còn đứng (thẳng đứng);
- m là đoạn trên mặt đất từ chỗ ngọn chạm đất đến gốc cây (cạnh góc vuông nằm ngang);
- là đoạn cây bị gãy (cạnh huyền), tạo với mặt đất góc .
Tính phần thân còn đứng . Trong tam giác vuông (vuông tại ), xét góc :
Tính đoạn cây bị gãy . Vẫn xét góc :
Chiều cao cây trước khi gãy. Cây ban đầu bằng tổng phần còn đứng và phần bị gãy:
Vậy trước khi bị gãy, cây cao khoảng m.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.