Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.1 trang 86 SGK Toán 9

Bài 13. Mở đầu về đường tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho các điểm M(0;2)M(0; 2), N(0;−3)N(0; -3) và P(2;−1)P(2; -1). Vẽ hình và cho biết trong các điểm đã cho, điểm nào nằm trên, điểm nào nằm trong, điểm nào nằm ngoài đường tròn (O;5)(O; \sqrt{5})? Vì sao?

Lời giải

Đường tròn (O;5)(O; \sqrt{5}) có tâm là gốc toạ độ O(0;0)O(0; 0) và bán kính R=5R = \sqrt{5}.

Một điểm AA so với đường tròn (O;R)(O; R):
- Nằm trên đường tròn nếu OA=ROA = R;
- Nằm trong đường tròn nếu OA<ROA < R;
- Nằm ngoài đường tròn nếu OA>ROA > R.

Ta tính khoảng cách từ mỗi điểm đến tâm OO (với A(x;y)A(x; y) thì OA=x2+y2OA = \sqrt{x^2 + y^2}).

a) Điểm M(0;2)M(0; 2):
OM=02+22=4=2.OM = \sqrt{0^2 + 2^2} = \sqrt{4} = 2.
Vì 2<52 < \sqrt{5} (do 4<54 < 5) nên OM<ROM < R. Vậy điểm MM nằm trong đường tròn.

b) Điểm N(0;−3)N(0; -3):
ON=02+(−3)2=9=3.ON = \sqrt{0^2 + (-3)^2} = \sqrt{9} = 3.
Vì 3>53 > \sqrt{5} (do 9>59 > 5) nên ON>RON > R. Vậy điểm NN nằm ngoài đường tròn.

c) Điểm P(2;−1)P(2; -1):
OP=22+(−1)2=4+1=5.OP = \sqrt{2^2 + (-1)^2} = \sqrt{4 + 1} = \sqrt{5}.
Vì OP=5=ROP = \sqrt{5} = R nên điểm PP nằm trên đường tròn.

Kết luận: Điểm PP nằm trên đường tròn, điểm MM nằm trong đường tròn, điểm NN nằm ngoài đường tròn (O;5)(O; \sqrt{5}).

Đáp số

MM nằm trong đường tròn (vì OM=2<5OM = 2 < \sqrt{5})NN nằm ngoài đường tròn (vì ON=3>5ON = 3 > \sqrt{5})PP nằm trên đường tròn (vì OP=5=ROP = \sqrt{5} = R)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.