Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.5 trang 90 SGK Toán 9

Bài 15. Độ dài của cung tròn. Diện tích hình quạt tròn và hình vành khuyên   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho nửa đường tròn đường kính ABAB và một điểm MM tuỳ ý thuộc nửa đường tròn đó. Chứng minh rằng khoảng cách từ MM đến ABAB không lớn hơn AB2\dfrac{AB}{2}.

Lời giải

Gợi ý – phân tích: MM thuộc nửa đường tròn đường kính ABAB nên MM nằm trên đường tròn tâm OO (với OO là trung điểm của ABAB) bán kính R=AB2R=\dfrac{AB}{2}. Ta so sánh khoảng cách từ MM đến ABAB với bán kính này.

Chứng minh:

Gọi OO là trung điểm của ABAB, tức là tâm của nửa đường tròn. Khi đó
OM=R=AB2.OM = R = \dfrac{AB}{2}.

Kẻ MH⊥ABMH \perp AB tại HH (HH thuộc đường thẳng ABAB). Khi đó độ dài đoạn MHMH chính là khoảng cách từ MM đến ABAB.

- Trường hợp H≡OH \equiv O: khi đó MH=MO=AB2MH = MO = \dfrac{AB}{2}.

- Trường hợp HH khác OO: tam giác MHOMHO vuông tại HH, nên MHMH là một cạnh góc vuông, còn MOMO là cạnh huyền. Trong tam giác vuông, cạnh góc vuông luôn nhỏ hơn cạnh huyền, do đó
MH<MO=AB2.MH < MO = \dfrac{AB}{2}.

Trong mọi trường hợp ta đều có
MH≤MO=AB2.MH \le MO = \dfrac{AB}{2}.

Vậy khoảng cách từ MM đến ABAB không lớn hơn AB2\dfrac{AB}{2} (đpcm).

Dấu bằng xảy ra khi H≡OH \equiv O, tức là khi MM là điểm chính giữa của nửa đường tròn (điểm cao nhất, nằm trên đường trung trực của ABAB).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.