Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Hoạt động 3 trang 101 SGK Toán 9

Bài 16. Vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho điểm MM ở bên ngoài một đường tròn tâm OO. Hãy dùng thước và compa thực hiện các bước vẽ hình như sau:

– Vẽ đường tròn đường kính MOMO cắt đường tròn (O)(O) tại AA và BB;

– Vẽ và chứng tỏ các đường thẳng MAMA và MBMB là hai tiếp tuyến của (O)(O).

MAMA và MBMB gọi là hai tiếp tuyến cắt nhau của đường tròn (O)(O).

Lời giải

Phân tích. Gọi (I)(I) là đường tròn đường kính MOMO (tâm II là trung điểm của MOMO). Theo giả thiết, (I)(I) cắt (O)(O) tại hai điểm AA và BB. Ta sẽ chứng minh MAMA và MBMB là hai tiếp tuyến của (O)(O).

a) Chứng minh MAMA là tiếp tuyến của (O)(O).

Vì AA nằm trên đường tròn đường kính MOMO nên AA nhìn đoạn MOMO dưới một góc vuông (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn). Do đó
MAO^=90∘,\widehat{MAO} = 90^\circ,
nghĩa là MA⊥OAMA \perp OA tại AA.

Mặt khác, AA là giao điểm của (I)(I) với (O)(O) nên A∈(O)A \in (O), tức OAOA là một bán kính của (O)(O).

Vậy đường thẳng MAMA đi qua điểm AA thuộc (O)(O) và vuông góc với bán kính OAOA tại điểm đó. Theo dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến, MAMA là tiếp tuyến của đường tròn (O)(O) (tiếp điểm AA). (đpcm)

b) Chứng minh MBMB là tiếp tuyến của (O)(O).

Tương tự, vì BB nằm trên đường tròn đường kính MOMO nên
MBO^=90∘,\widehat{MBO} = 90^\circ,
suy ra MB⊥OBMB \perp OB tại BB.

Đồng thời B∈(O)B \in (O) nên OBOB là một bán kính của (O)(O).

Vậy MBMB đi qua điểm BB thuộc (O)(O) và vuông góc với bán kính OBOB tại BB, nên MBMB là tiếp tuyến của đường tròn (O)(O) (tiếp điểm BB). (đpcm)

Kết luận. Hai đường thẳng MAMA và MBMB đều là tiếp tuyến của (O)(O); chúng cắt nhau tại MM nên được gọi là hai tiếp tuyến cắt nhau của đường tròn (O)(O).

Đáp số

đpcmđpcm

Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.