Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 105 SGK Toán 9

Vị trí tương đối của hai đường tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trên Hình 5.33a, ta có OO′=OA+O′AOO' = OA + O'A; trên Hình 5.33b, ta có OO′=OA−O′AOO' = OA - O'A. Trong mỗi trường hợp, hãy vẽ hai đường tròn (O;OA)(O; OA) và (O′;O′A)(O'; O'A) và cho biết hai đường tròn đó có mấy điểm chung?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 105 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 5.33: gồm hai trường hợp trên hai đoạn thẳng.
a) Ba điểm thẳng hàng theo thứ tự O, A, O' với A nằm giữa O và O' (điểm A ở giữa đoạn OO').
b) Ba điểm thẳng hàng theo thứ tự O, O', A với O' nằm giữa O và A.

Lời giải

a) Ba điểm OO, AA, O′O' thẳng hàng theo thứ tự đó, với AA nằm giữa OO và O′O', nên OO′=OA+O′AOO' = OA + O'A.

Vẽ đường tròn (O;OA)(O; OA) và đường tròn (O′;O′A)(O'; O'A). Vì OAOA là bán kính của (O)(O) và O′AO'A là bán kính của (O′)(O') nên điểm AA vừa thuộc (O)(O) vừa thuộc (O′)(O'), do đó AA là một điểm chung.

Giả sử hai đường tròn còn có một điểm chung BB khác AA. Khi đó OB=OAOB = OA và O′B=O′AO'B = O'A, suy ra
OB+O′B=OA+O′A=OO′.OB + O'B = OA + O'A = OO'.
Điều này chỉ xảy ra khi BB nằm trên đoạn thẳng OO′OO', tức là BB trùng với AA (mâu thuẫn).

Vậy hai đường tròn chỉ có đúng một điểm chung là AA (hai đường tròn tiếp xúc ngoài tại AA).

b) Ba điểm OO, O′O', AA thẳng hàng theo thứ tự đó, với O′O' nằm giữa OO và AA, nên OO′=OA−O′AOO' = OA - O'A.

Vẽ đường tròn (O;OA)(O; OA) và đường tròn (O′;O′A)(O'; O'A). Vì OAOA là bán kính của (O)(O) và O′AO'A là bán kính của (O′)(O') nên điểm AA vừa thuộc (O)(O) vừa thuộc (O′)(O'), do đó AA là một điểm chung.

Giả sử hai đường tròn còn có một điểm chung BB khác AA. Khi đó OB=OAOB = OA và O′B=O′AO'B = O'A, suy ra
OB−O′B=OA−O′A=OO′.OB - O'B = OA - O'A = OO'.
Điều này chỉ xảy ra khi O′O' nằm giữa OO và BB trên cùng một đường thẳng, tức là BB trùng với AA (mâu thuẫn).

Vậy hai đường tròn chỉ có đúng một điểm chung là AA (hai đường tròn tiếp xúc trong tại AA).

Đáp số

Hai đường tròn có đúng 1 điểm chung là AA (tiếp xúc ngoài tại AA)Hai đường tròn có đúng 1 điểm chung là AA (tiếp xúc trong tại AA)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.