Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.21 trang 20 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Từ một tấm tôn hình vuông, người ta cắt bỏ bốn hình vuông có độ dài cạnh 8 cm ở bốn góc, sau đó gập thành một chiếc thùng có dạng hình hộp chữ nhật không có nắp và có thể tích bằng 200 cm³. Tính độ dài cạnh của tấm tôn hình vuông ban đầu.

Lời giải

Gọi ẩn và điều kiện

Gọi độ dài cạnh của tấm tôn hình vuông ban đầu là xx (cm), x>16x > 16 (vì phải cắt bỏ ở mỗi góc một hình vuông cạnh 88 cm, tức mất 2×8=162 \times 8 = 16 cm theo mỗi cạnh).

Lập biểu thức thể tích

Sau khi cắt bốn hình vuông cạnh 88 cm ở bốn góc rồi gập lên, ta được hình hộp chữ nhật không nắp có:

- Chiều cao: 88 cm.
- Đáy là hình vuông cạnh (x−16)(x - 16) cm.

Thể tích của chiếc thùng là:
V=8⋅(x−16)2 (cm3).V = 8 \cdot (x - 16)^2 \ (\text{cm}^3).

Lập và giải phương trình

Vì thể tích bằng 200200 cm³ nên:
8(x−16)2=200.8(x - 16)^2 = 200.

Suy ra:
(x−16)2=25.(x - 16)^2 = 25.

Do đó x−16=5x - 16 = 5 hoặc x−16=−5x - 16 = -5, tức là:
x=21hoặcx=11.x = 21 \quad \text{hoặc} \quad x = 11.

Đối chiếu điều kiện

- x=11x = 11: không thỏa mãn điều kiện x>16x > 16 (loại).
- x=21x = 21: thỏa mãn.

Kiểm tra lại

Với x=21x = 21 cm: đáy thùng là hình vuông cạnh 21−16=521 - 16 = 5 cm, chiều cao 88 cm nên thể tích =8⋅52=8⋅25=200= 8 \cdot 5^2 = 8 \cdot 25 = 200 (cm³) — đúng bằng thể tích đề cho.

Kết luận: Độ dài cạnh của tấm tôn hình vuông ban đầu là 2121 cm.

Đáp số

21 cm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.