Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.29 trang 27 SGK Toán 9

Bài 21. Giải bài toán bằng cách lập phương trình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Sau hai năm, số dân của một thành phố tăng từ 1 200 000 người lên 1 452 000 người. Hỏi trung bình mỗi năm dân số của thành phố đó tăng bao nhiêu phần trăm?

Lời giải

Phân tích bài toán.
Gọi tỉ lệ tăng dân số trung bình mỗi năm là xx (phần trăm), điều kiện x>0x>0.

Sau năm thứ nhất, số dân của thành phố là:
1 200 000+1 200 000⋅x100=1 200 000(1+x100) (người).1\,200\,000 + 1\,200\,000\cdot\frac{x}{100} = 1\,200\,000\left(1+\frac{x}{100}\right)\ \text{(người)}.

Sau năm thứ hai, số dân của thành phố là:
1 200 000(1+x100)(1+x100)=1 200 000(1+x100)2 (người).1\,200\,000\left(1+\frac{x}{100}\right)\left(1+\frac{x}{100}\right) = 1\,200\,000\left(1+\frac{x}{100}\right)^2\ \text{(người)}.

Lập phương trình.
Vì sau hai năm số dân là 1 452 0001\,452\,000 người nên ta có phương trình:
1 200 000(1+x100)2=1 452 000.1\,200\,000\left(1+\frac{x}{100}\right)^2 = 1\,452\,000.

Giải phương trình.
Chia hai vế cho 1 200 0001\,200\,000:
(1+x100)2=1 452 0001 200 000=1,21.\left(1+\frac{x}{100}\right)^2 = \frac{1\,452\,000}{1\,200\,000} = 1{,}21.

Suy ra:
1+x100=1,1hoặc1+x100=−1,1.1+\frac{x}{100} = 1{,}1 \quad \text{hoặc} \quad 1+\frac{x}{100} = -1{,}1.

Với 1+x100=1,11+\dfrac{x}{100} = 1{,}1 ta được x100=0,1\dfrac{x}{100}=0{,}1, tức là x=10x = 10 (thỏa mãn điều kiện).

Với 1+x100=−1,11+\dfrac{x}{100} = -1{,}1 ta được x=−210x = -210 (loại vì x>0x>0).

Kiểm tra lại.
Với x=10x=10: sau năm thứ nhất số dân là 1 200 000⋅1,1=1 320 0001\,200\,000\cdot 1{,}1 = 1\,320\,000 người; sau năm thứ hai là 1 320 000⋅1,1=1 452 0001\,320\,000\cdot 1{,}1 = 1\,452\,000 người, đúng với đề bài.

Kết luận. Trung bình mỗi năm dân số của thành phố đó tăng 10%10\%.

Đáp số

10%

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.