Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.36 trang 29 SGK Toán 9

Bài 21. Giải bài toán bằng cách lập phương trình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm hai số uu và vv, biết:

a) u+v=15u + v = 15, uv=56uv = 56;

b) u2+v2=125u^2 + v^2 = 125, uv=22uv = 22.

Lời giải

a) Hai số uu và vv có tổng u+v=15u+v=15 và tích uv=56uv=56 nên chúng là hai nghiệm của phương trình bậc hai:

x2−15x+56=0.x^2 - 15x + 56 = 0.

Ta có Δ=(−15)2−4⋅56=225−224=1>0\Delta = (-15)^2 - 4\cdot 56 = 225 - 224 = 1 > 0, nên Δ=1\sqrt{\Delta}=1.

Phương trình có hai nghiệm:

x1=15+12=8,x2=15−12=7.x_1 = \frac{15+1}{2} = 8, \qquad x_2 = \frac{15-1}{2} = 7.

Vậy u=8, v=7u=8,\ v=7 hoặc u=7, v=8u=7,\ v=8.

*Kiểm tra:* 8+7=158+7=15 và 8⋅7=568\cdot 7=56 (đúng).

b) Ta có uv=22uv=22. Từ u2+v2=125u^2+v^2=125 suy ra tổng u+vu+v thỏa mãn:

(u+v)2=u2+v2+2uv=125+2⋅22=169,(u+v)^2 = u^2+v^2+2uv = 125 + 2\cdot 22 = 169,

nên u+v=13u+v = 13 hoặc u+v=−13u+v = -13.

Trường hợp 1: u+v=13u+v=13, uv=22uv=22. Khi đó u,vu,v là hai nghiệm của phương trình:

x2−13x+22=0.x^2 - 13x + 22 = 0.

Có Δ=169−88=81>0\Delta = 169 - 88 = 81 > 0, Δ=9\sqrt{\Delta}=9, nên:

x1=13+92=11,x2=13−92=2.x_1 = \frac{13+9}{2} = 11, \qquad x_2 = \frac{13-9}{2} = 2.

Vậy u=11, v=2u=11,\ v=2 (hoặc ngược lại).

Trường hợp 2: u+v=−13u+v=-13, uv=22uv=22. Khi đó u,vu,v là hai nghiệm của phương trình:

x2+13x+22=0.x^2 + 13x + 22 = 0.

Có Δ=169−88=81>0\Delta = 169 - 88 = 81 > 0, Δ=9\sqrt{\Delta}=9, nên:

x1=−13+92=−2,x2=−13−92=−11.x_1 = \frac{-13+9}{2} = -2, \qquad x_2 = \frac{-13-9}{2} = -11.

Vậy u=−2, v=−11u=-2,\ v=-11 (hoặc ngược lại).

*Kiểm tra:* Với u=11, v=2u=11,\ v=2: 112+22=121+4=12511^2+2^2 = 121+4 = 125 và 11⋅2=2211\cdot 2 = 22 (đúng). Với u=−2, v=−11u=-2,\ v=-11: (−2)2+(−11)2=4+121=125(-2)^2+(-11)^2 = 4+121 = 125 và (−2)(−11)=22(-2)(-11)=22 (đúng).

Đáp số

u = 8, v = 7 (hoặc u = 7, v = 8)u = 11, v = 2 (hoặc ngược lại), hoặc u = -2, v = -11 (hoặc ngược lại)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.