Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.45 trang 30 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Vẽ đồ thị của các hàm số y=52x2y = \dfrac{5}{2}x^2 và y=−52x2y = -\dfrac{5}{2}x^2 trên cùng một mặt phẳng toạ độ.

Lời giải

Lập bảng giá trị

Vì hai đồ thị đều đối xứng qua trục OyOy, ta chọn các giá trị của xx đối xứng nhau qua 00.

*Bảng giá trị của hàm số y=52x2y = \dfrac{5}{2}x^2:*

| xx | −2-2 | −1-1 | 00 | 11 | 22 |
|---|---|---|---|---|---|
| y=52x2y=\dfrac{5}{2}x^2 | 1010 | 52\dfrac{5}{2} | 00 | 52\dfrac{5}{2} | 1010 |

*Bảng giá trị của hàm số y=−52x2y = -\dfrac{5}{2}x^2:*

| xx | −2-2 | −1-1 | 00 | 11 | 22 |
|---|---|---|---|---|---|
| y=−52x2y=-\dfrac{5}{2}x^2 | −10-10 | −52-\dfrac{5}{2} | 00 | −52-\dfrac{5}{2} | −10-10 |

Vẽ đồ thị

- Đồ thị hàm số y=52x2y = \dfrac{5}{2}x^2 là một đường parabol đi qua các điểm (−2;10), (−1;52), (0;0), (1;52), (2;10)(-2;10),\ \left(-1;\dfrac{5}{2}\right),\ (0;0),\ \left(1;\dfrac{5}{2}\right),\ (2;10). Vì hệ số a=52>0a=\dfrac{5}{2}>0 nên parabol có bề lõm quay lên trên, nhận trục OyOy làm trục đối xứng và điểm O(0;0)O(0;0) là điểm thấp nhất.

- Đồ thị hàm số y=−52x2y = -\dfrac{5}{2}x^2 là một đường parabol đi qua các điểm (−2;−10), (−1;−52), (0;0), (1;−52), (2;−10)(-2;-10),\ \left(-1;-\dfrac{5}{2}\right),\ (0;0),\ \left(1;-\dfrac{5}{2}\right),\ (2;-10). Vì hệ số a=−52<0a=-\dfrac{5}{2}<0 nên parabol có bề lõm quay xuống dưới, nhận trục OyOy làm trục đối xứng và điểm O(0;0)O(0;0) là điểm cao nhất.

Vẽ hai parabol trên cùng một mặt phẳng toạ độ OxyOxy:

```
y
|
•10 | •10 (y = 5/2 x²)
\ | /
\ | /
•5/2\ | /•5/2
\ | /
------------- O -------------- x
-2 -1 / | \ 1 2
•-5/2 | •-5/2
/ | \
/ | \
•-10 | •-10 (y = -5/2 x²)
```

Nhận xét: Hai đồ thị đối xứng với nhau qua trục hoành OxOx (ứng với mỗi xx, hai giá trị yy là hai số đối nhau), và cùng đi qua gốc toạ độ O(0;0)O(0;0).

Kiểm tra lại: Thay x=2x=2: với y=52x2y=\dfrac{5}{2}x^2 được y=52⋅4=10y=\dfrac{5}{2}\cdot4=10 (đúng điểm (2;10)(2;10)); với y=−52x2y=-\dfrac{5}{2}x^2 được y=−10y=-10 (đúng điểm (2;−10)(2;-10)). Hai giá trị đối nhau ⇒ hai đồ thị đối xứng qua OxOx, phù hợp.

Đáp số

Hai parabol đỉnh O(0;0), trục đối xứng Oy: y=5/2 x² lõm lên qua (±1; 2,5), (±2; 10); y=-5/2 x² lõm xuống qua (±1; -2,5), (±2; -10); hai đồ thị đối xứng nhau qua trục Ox

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.