Giải Bài 9.5 trang 71 SGK Toán 9
Đề bài
Cho đường tròn , đường kính và điểm nằm ngoài . Cho hai đường thẳng , lần lượt cắt tại (khác ) và (khác ). Gọi là giao điểm của và (H.9.10). Chứng minh rằng vuông góc với .
Hình 9.10: Đường tròn tâm với đường kính (thẳng đứng, ở trên, ở dưới). Điểm nằm ngoài đường tròn bên phải. Đường thẳng cắt đường tròn tại , đường thẳng cắt đường tròn tại . Đoạn và cắt nhau tại bên trong đường tròn.
Lời giải
Chuẩn bị. Vì là đường kính của nên mọi góc nội tiếp chắn (tức chắn nửa đường tròn) đều là góc vuông.
Bước 1. Chứng minh .
Góc là góc nội tiếp của chắn nửa đường tròn (chắn đường kính ), nên:
Do đó . Mà nằm trên đường thẳng , suy ra .
Bước 2. Chứng minh .
Tương tự, góc là góc nội tiếp chắn nửa đường tròn (chắn đường kính ), nên:
Do đó . Mà nằm trên đường thẳng , suy ra .
Bước 3. Dùng tính chất trực tâm của tam giác .
Xét tam giác :
- đi qua đỉnh và vuông góc với cạnh (Bước 1), nên là một đường cao của tam giác .
- đi qua đỉnh và vuông góc với cạnh (Bước 2), nên là một đường cao của tam giác .
Theo giả thiết, là giao điểm của và , tức là giao điểm của hai đường cao. Vậy là trực tâm của tam giác .
Vì ba đường cao của một tam giác cùng đi qua trực tâm, nên đường thẳng (nối đỉnh với trực tâm ) chính là đường cao thứ ba của tam giác , kẻ từ đỉnh . Do đó:
Vậy vuông góc với (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.