Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.9 trang 76 SGK Toán 9

Bài 28. Đường tròn ngoại tiếp và đường tròn nội tiếp của một tam giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC nội tiếp đường tròn (O)(O). Gọi HH là trực tâm của tam giác ABCABC. Chứng minh rằng BAH^=OAC^\widehat{BAH} = \widehat{OAC}.

Lời giải

Phân tích. Gọi ADAD là đường cao kẻ từ AA của tam giác ABCABC (vì HH là trực tâm nên AA, HH, DD thẳng hàng và AD⊥BCAD \perp BC). Đặt ABC^=B\widehat{ABC} = B. Ta sẽ chứng minh cả BAH^\widehat{BAH} và OAC^\widehat{OAC} đều bằng 90∘−B90^\circ - B.

Bước 1 — Tính BAH^\widehat{BAH}.
Vì AD⊥BCAD \perp BC nên tam giác ABDABD vuông tại DD. Trong tam giác vuông này, hai góc nhọn phụ nhau:
BAD^+ABD^=90∘.\widehat{BAD} + \widehat{ABD} = 90^\circ.
Mà ABD^=ABC^=B\widehat{ABD} = \widehat{ABC} = B và BAD^=BAH^\widehat{BAD} = \widehat{BAH} (do HH nằm trên tia ADAD), suy ra
BAH^=90∘−B.(1)\widehat{BAH} = 90^\circ - B. \quad (1)

Bước 2 — Tính OAC^\widehat{OAC}.
Góc nội tiếp ABC^=B\widehat{ABC} = B chắn cung ACAC, còn AOC^\widehat{AOC} là góc ở tâm cùng chắn cung ACAC. Theo quan hệ giữa góc ở tâm và góc nội tiếp cùng chắn một cung:
AOC^=2 ABC^=2B.\widehat{AOC} = 2\,\widehat{ABC} = 2B.
Tam giác OACOAC có OA=OCOA = OC (cùng bằng bán kính của (O)(O)) nên cân tại OO. Do đó hai góc ở đáy bằng nhau:
OAC^=OCA^=180∘−AOC^2=180∘−2B2=90∘−B.(2)\widehat{OAC} = \widehat{OCA} = \frac{180^\circ - \widehat{AOC}}{2} = \frac{180^\circ - 2B}{2} = 90^\circ - B. \quad (2)

Bước 3 — Kết luận.
Từ (1)(1) và (2)(2) ta được
BAH^=OAC^  (=90∘−B).■\widehat{BAH} = \widehat{OAC} \; (= 90^\circ - B). \qquad \blacksquare

*(Ghi chú: ở hình vẽ với tam giác ABCABC nhọn, các điểm HH và OO cùng nằm trong tam giác; lập luận trên dùng góc nội tiếp, góc ở tâm và tam giác cân — đúng kiến thức SGK lớp 9.)*

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.