Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.16 trang 79 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IX   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong một khu vui chơi có dạng hình tam giác đều với độ dài cạnh bằng 60 m, người ta muốn tìm một vị trí đặt bộ phát sóng wifi sao cho ở chỗ nào trong khu vui chơi đó đều có thể bắt được sóng. Biết rằng bộ phát sóng đó có tầm phát sóng tối đa là 50 m, hỏi có thể tìm được vị trí để đặt bộ phát sóng như vậy hay không?

Lời giải

Phân tích bài toán.

Gọi khu vui chơi là tam giác đều ABCABC có cạnh AB=BC=CA=60AB=BC=CA=60 m. Ta cần tìm một điểm OO nằm trong tam giác sao cho mọi điểm của tam giác đều cách OO không quá 5050 m (tầm phát sóng tối đa).

Nếu đặt bộ phát sóng tại điểm OO thì vùng phủ sóng là hình tròn tâm OO bán kính 5050 m. Vậy yêu cầu là: tìm OO để cả tam giác ABCABC nằm gọn trong hình tròn tâm OO bán kính 5050 m, tức khoảng cách từ OO đến điểm xa nhất của tam giác không vượt quá 5050 m.

Chọn vị trí đặt bộ phát sóng.

Ta chọn OO là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABCABC (giao điểm ba đường trung trực). Khi đó OO cách đều ba đỉnh:
OA=OB=OC=ROA=OB=OC=R
với RR là bán kính đường tròn ngoại tiếp. Hình tròn tâm OO bán kính RR đi qua ba đỉnh và chứa toàn bộ tam giác, nên điểm xa OO nhất trong tam giác chính là các đỉnh A,B,CA,B,C. Do đó chỉ cần so sánh RR với 5050 m.

Tính bán kính RR.

Vì tam giác đều nên tâm OO cũng là trọng tâm. Kẻ đường cao AHAH (đồng thời là trung tuyến) xuống cạnh BCBC, ta có:
AH=6032=303 (m).AH=\dfrac{60\sqrt{3}}{2}=30\sqrt{3}\ (\text{m}).
(AHAH là đường cao tam giác đều cạnh 6060: AH=602−302=3600−900=2700=303AH=\sqrt{60^2-30^2}=\sqrt{3600-900}=\sqrt{2700}=30\sqrt{3}.)

Tâm OO nằm trên AHAH và OA=23AHOA=\dfrac{2}{3}AH (tính chất trọng tâm), nên:
R=OA=23⋅303=203≈34,64 (m).R=OA=\dfrac{2}{3}\cdot 30\sqrt{3}=20\sqrt{3}\approx 34{,}64\ (\text{m}).

Kết luận.

Vì R=203≈34,64 m<50 mR=20\sqrt{3}\approx 34{,}64\ \text{m} < 50\ \text{m} nên khi đặt bộ phát sóng tại tâm OO của khu vui chơi, mọi điểm trong tam giác đều cách OO không quá 34,6434{,}64 m <50< 50 m, tức là đều bắt được sóng.

Vậy có thể tìm được vị trí đặt bộ phát sóng thỏa mãn yêu cầu: đặt tại tâm (trọng tâm cũng là tâm đường tròn ngoại tiếp) của khu vui chơi hình tam giác đều.

Đáp số

Có thể; đặt tại tâm đường tròn ngoại tiếp (cũng là trọng tâm) tam giác đều, khi đó khoảng cách tới điểm xa nhất là R=203≈34,64R=20\sqrt{3}\approx 34,64 m <50<50 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.