Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.34 trang 91 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IX   Đã kiểm chéo

Đề bài

Biết rằng bốn đỉnh AA, BB, CC, DD của một hình vuông cùng nằm trên một đường tròn (O)(O) theo thứ tự ngược chiều quay của kim đồng hồ. Phép quay thuận chiều 45∘45^\circ biến các điểm AA, BB, CC, DD lần lượt thành các điểm EE, FF, GG, HH.

a) Vẽ đa giác EAFBGCHDEAFBGCHD.

b) Đa giác EAFBGCHDEAFBGCHD có phải là một bát giác đều hay không? Vì sao?

Lời giải

a) Vẽ đa giác EAFBGCHDEAFBGCHD.

Vì ABCDABCD là hình vuông nội tiếp đường tròn (O)(O) nên bốn đỉnh A,B,C,DA,B,C,D chia đường tròn (O)(O) thành bốn cung bằng nhau, mỗi cung có số đo 90∘90^\circ (theo thứ tự ngược chiều kim đồng hồ).

Phép quay tâm OO, góc 45∘45^\circ theo chiều thuận (cùng chiều kim đồng hồ) giữ nguyên khoảng cách tới tâm OO nên biến đường tròn (O)(O) thành chính nó. Do đó các ảnh E,F,G,HE,F,G,H của A,B,C,DA,B,C,D cũng nằm trên (O)(O), và mỗi ảnh nằm cách điểm gốc một cung 45∘45^\circ về phía thuận chiều kim đồng hồ.

Sắp xếp tám điểm này theo chiều ngược kim đồng hồ ta được đúng thứ tự:
E,  A,  F,  B,  G,  C,  H,  D.E,\;A,\;F,\;B,\;G,\;C,\;H,\;D.
Nối liên tiếp tám điểm đó ta được đa giác (tám cạnh) EAFBGCHDEAFBGCHD nội tiếp đường tròn (O)(O).

b) Đa giác EAFBGCHDEAFBGCHD có phải là bát giác đều không?

Có, EAFBGCHDEAFBGCHD là một bát giác đều.

*Giải thích:*

- Vì mỗi cung AB,BC,CD,DAAB, BC, CD, DA đều bằng 90∘90^\circ, còn mỗi điểm E,F,G,HE,F,G,H nằm cách điểm gốc tương ứng một cung 45∘45^\circ, nên tám điểm E,A,F,B,G,C,H,DE,A,F,B,G,C,H,D chia đường tròn (O)(O) thành tám cung bằng nhau, mỗi cung có số đo
360∘8=45∘.\frac{360^\circ}{8}=45^\circ.

- Trong một đường tròn, các cung bằng nhau thì căng các dây bằng nhau. Do đó tám cạnh của đa giác bằng nhau:
EA=AF=FB=BG=GC=CH=HD=DE.EA=AF=FB=BG=GC=CH=HD=DE.

- Mỗi góc trong của đa giác là góc nội tiếp chắn cung gồm 66 cung nhỏ, tức cung 6⋅45∘=270∘6\cdot45^\circ=270^\circ, nên có số đo
270∘2=135∘.\frac{270^\circ}{2}=135^\circ.
Vậy tám góc trong của đa giác bằng nhau (cùng bằng 135∘135^\circ).

Đa giác tám cạnh có tất cả các cạnh bằng nhau và tất cả các góc bằng nhau nên là một bát giác đều (đpcm).

Đáp số

Vẽ được bát giác EAFBGCHD nội tiếp (O), các đỉnh theo thứ tự E, A, F, B, G, C, H, DCó; là bát giác đều (8 cung bằng nhau 45°, 8 cạnh bằng nhau, 8 góc bằng nhau 135°) — đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.