Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 4 trang 127 SGK Toán 9

Bài tập ôn tập cuối năm - Đại số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các phương trình sau:

a) 2x+1−2xx2−x+1=3x3+1\dfrac{2}{x + 1} - \dfrac{2x}{x^2 - x + 1} = \dfrac{3}{x^3 + 1};

b) x+12x−1−22x+1=2x24x2−1\dfrac{x + 1}{2x - 1} - \dfrac{2}{2x + 1} = \dfrac{2x^2}{4x^2 - 1}.

Lời giải

a) 2x+1−2xx2−x+1=3x3+1\dfrac{2}{x + 1} - \dfrac{2x}{x^2 - x + 1} = \dfrac{3}{x^3 + 1}

Vì x2−x+1=(x−12)2+34>0x^2 - x + 1 = \left(x - \dfrac{1}{2}\right)^2 + \dfrac{3}{4} > 0 với mọi xx và x3+1=(x+1)(x2−x+1)x^3 + 1 = (x + 1)(x^2 - x + 1) nên điều kiện xác định là x≠−1x \neq -1.

Mẫu thức chung là (x+1)(x2−x+1)=x3+1(x + 1)(x^2 - x + 1) = x^3 + 1. Quy đồng và khử mẫu:

2(x2−x+1)−2x(x+1)=32(x^2 - x + 1) - 2x(x + 1) = 3

2x2−2x+2−2x2−2x=32x^2 - 2x + 2 - 2x^2 - 2x = 3

−4x+2=3-4x + 2 = 3

−4x=1⇒x=−14.-4x = 1 \Rightarrow x = -\dfrac{1}{4}.

Giá trị x=−14x = -\dfrac{1}{4} thỏa mãn điều kiện x≠−1x \neq -1.

Thử lại: với x=−14x = -\dfrac{1}{4} thì x+1=34x + 1 = \dfrac{3}{4}, x2−x+1=2116x^2 - x + 1 = \dfrac{21}{16}, x3+1=6364x^3 + 1 = \dfrac{63}{64}; vế trái =83−−122116=83+821=6421= \dfrac{8}{3} - \dfrac{-\frac{1}{2}}{\frac{21}{16}} = \dfrac{8}{3} + \dfrac{8}{21} = \dfrac{64}{21}, vế phải =36364=6421= \dfrac{3}{\frac{63}{64}} = \dfrac{64}{21}. Hai vế bằng nhau.

Vậy phương trình có nghiệm x=−14x = -\dfrac{1}{4}.

b) x+12x−1−22x+1=2x24x2−1\dfrac{x + 1}{2x - 1} - \dfrac{2}{2x + 1} = \dfrac{2x^2}{4x^2 - 1}

Vì 4x2−1=(2x−1)(2x+1)4x^2 - 1 = (2x - 1)(2x + 1) nên điều kiện xác định là x≠12x \neq \dfrac{1}{2} và x≠−12x \neq -\dfrac{1}{2}.

Mẫu thức chung là (2x−1)(2x+1)=4x2−1(2x - 1)(2x + 1) = 4x^2 - 1. Quy đồng và khử mẫu:

(x+1)(2x+1)−2(2x−1)=2x2(x + 1)(2x + 1) - 2(2x - 1) = 2x^2

(2x2+3x+1)−(4x−2)=2x2(2x^2 + 3x + 1) - (4x - 2) = 2x^2

2x2+3x+1−4x+2=2x22x^2 + 3x + 1 - 4x + 2 = 2x^2

2x2−x+3=2x22x^2 - x + 3 = 2x^2

−x+3=0⇒x=3.-x + 3 = 0 \Rightarrow x = 3.

Giá trị x=3x = 3 thỏa mãn các điều kiện x≠±12x \neq \pm\dfrac{1}{2}.

Thử lại: với x=3x = 3 thì vế trái =45−27=28−1035=1835= \dfrac{4}{5} - \dfrac{2}{7} = \dfrac{28 - 10}{35} = \dfrac{18}{35}, vế phải =1835= \dfrac{18}{35}. Hai vế bằng nhau.

Vậy phương trình có nghiệm x=3x = 3.

Đáp số

x = -0,25x = 3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.