Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Bài 1 trang 28 SGK Vật lí 10

Bài 5. Tốc độ và vận tốc   Đã kiểm

Đề bài

Hãy xác định vận tốc của hành khách đối với mặt đường nếu người này chuyển động về cuối đoàn tàu với vận tốc có cùng độ lớn 1 m/s.

Lời giải

Tóm tắt

- Đoàn tàu chuyển động so với mặt đường với vận tốc có độ lớn v23=1v_{23} = 1 m/s (theo dữ kiện "cùng độ lớn 1 m/s" của bài).
- Hành khách đi về cuối đoàn tàu, tức ngược chiều chuyển động của tàu, với tốc độ so với tàu v12=1v_{12} = 1 m/s.
- Cần tìm: vận tốc của hành khách so với mặt đường v13v_{13}.

---

Giải

Quy ước chỉ số: (1) hành khách, (2) đoàn tàu, (3) mặt đường. Chọn chiều dương là chiều chuyển động của đoàn tàu.

Áp dụng công thức cộng vận tốc (SGK Vật lí 10):
v⃗13=v⃗12+v⃗23\vec{v}_{13} = \vec{v}_{12} + \vec{v}_{23}

Trong đó:
- Tàu chạy theo chiều dương: v23=+1v_{23} = +1 m/s.
- Hành khách đi về cuối tàu, ngược chiều dương: v12=−1v_{12} = -1 m/s.

Vì hai vận tốc cùng phương, ta cộng đại số:
v13=v12+v23=(−1)+(+1)=0 m/sv_{13} = v_{12} + v_{23} = (-1) + (+1) = 0 \text{ m/s}

Kết luận: Hành khách có vận tốc bằng 00 so với mặt đường, tức đứng yên so với mặt đường. Đây là minh hoạ cho tính tương đối của vận tốc: so với tàu người đó đi với tốc độ 11 m/s, nhưng so với mặt đường lại đứng yên vì chuyển động lùi trong tàu vừa đúng bù trừ với chuyển động tiến của tàu.

Đáp số

v13=0v_{13} = 0 m/s (hành khách đứng yên so với mặt đường)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.