Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 39 SGK Vật lí 10

Bài 8. Chuyển động biến đổi. Gia tốc   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Tính gia tốc của ô tô trên 4 đoạn đường trong Hình 8.1.

b) Gia tốc của ô tô trên đoạn đường 4 có gì đặc biệt so với sự thay đổi vận tốc trên các đoạn đường khác?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 39 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 8.1 vẽ một ô tô chuyển động thẳng qua các mốc thời gian, vận tốc ghi tại mỗi mốc và chia thành 4 đoạn: tại t₀ = 0 s vận tốc 0 km/h; tại t₁ = 1 s vận tốc 5 km/h (hết đoạn 1); tại t₂ = 4 s vận tốc 29 km/h (hết đoạn 2); tại t₃ = 6 s vận tốc 49 km/h (hết đoạn 3); tại t₄ = 7 s vận tốc 30 km/h (hết đoạn 4). Đoạn 1: từ 0 s đến 1 s, vận tốc từ 0 đến 5 km/h. Đoạn 2: từ 1 s đến 4 s, vận tốc từ 5 đến 29 km/h. Đoạn 3: từ 4 s đến 6 s, vận tốc từ 29 đến 49 km/h. Đoạn 4: từ 6 s đến 7 s, vận tốc từ 49 xuống 30 km/h.

Lời giải

a) Tính gia tốc trên 4 đoạn đường

Gia tốc được tính theo công thức a=ΔvΔt=v−v0t−t0a = \dfrac{\Delta v}{\Delta t} = \dfrac{v - v_0}{t - t_0}.

Đổi đơn vị vận tốc từ km/h sang m/s (chia cho 3,6) để gia tốc có đơn vị m/s2m/s^2:

Đoạn 1 (từ t0=0 st_0 = 0\,s đến t1=1 st_1 = 1\,s; vận tốc từ 0 đến 5 km/h):
a1=(5−0)/3,61−0=1,391≈1,39 m/s2a_1 = \frac{(5 - 0)/3{,}6}{1 - 0} = \frac{1{,}39}{1} \approx 1{,}39\ \text{m/s}^2

Đoạn 2 (từ t1=1 st_1 = 1\,s đến t2=4 st_2 = 4\,s; vận tốc từ 5 đến 29 km/h):
a2=(29−5)/3,64−1=6,673≈2,22 m/s2a_2 = \frac{(29 - 5)/3{,}6}{4 - 1} = \frac{6{,}67}{3} \approx 2{,}22\ \text{m/s}^2

Đoạn 3 (từ t2=4 st_2 = 4\,s đến t3=6 st_3 = 6\,s; vận tốc từ 29 đến 49 km/h):
a3=(49−29)/3,66−4=5,562≈2,78 m/s2a_3 = \frac{(49 - 29)/3{,}6}{6 - 4} = \frac{5{,}56}{2} \approx 2{,}78\ \text{m/s}^2

Đoạn 4 (từ t3=6 st_3 = 6\,s đến t4=7 st_4 = 7\,s; vận tốc từ 49 xuống 30 km/h):
a4=(30−49)/3,67−6=−5,281≈−5,28 m/s2a_4 = \frac{(30 - 49)/3{,}6}{7 - 6} = \frac{-5{,}28}{1} \approx -5{,}28\ \text{m/s}^2

b) Điểm đặc biệt của gia tốc trên đoạn đường 4

- Trên các đoạn 1, 2, 3: vận tốc tăng dần, gia tốc dương (a1,a2,a3>0a_1, a_2, a_3 > 0), tức gia tốc cùng chiều với vận tốc → ô tô chuyển động nhanh dần.
- Trên đoạn 4: vận tốc giảm (từ 49 km/h xuống 30 km/h), nên gia tốc có giá trị âm (a4<0a_4 < 0), tức gia tốc ngược chiều với chiều chuyển động → ô tô chuyển động chậm dần.
- Ngoài ra, về độ lớn, gia tốc đoạn 4 (≈5,28 m/s2\approx 5{,}28\ \text{m/s}^2) lớn nhất trong 4 đoạn, cho thấy vận tốc thay đổi nhanh nhất (đột ngột giảm).

Đáp số

a₁ ≈ 1,39 m/s²; a₂ ≈ 2,22 m/s²; a₃ ≈ 2,78 m/s²; a₄ ≈ -5,28 m/s²Đoạn 4 có gia tốc âm (ngược chiều vận tốc) nên ô tô chuyển động chậm dần, khác với 3 đoạn kia nhanh dần; độ lớn gia tốc đoạn 4 cũng lớn nhất

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.