Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 39 SGK Vật lí 10

Bài 8. Chuyển động biến đổi. Gia tốc   Đã kiểm chéo

Đề bài

Đồ thị ở Hình 8.2 mô tả sự thay đổi vận tốc của một ô tô thể thao theo thời gian, ban đầu xe chạy về phía bắc. Tính gia tốc của ô tô:

a) Trong 4 s đầu.

b) Từ giây thứ 4 đến giây thứ 12.

c) Từ giây thứ 12 đến giây thứ 20.

d) Từ giây thứ 20 đến giây thứ 28.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 39 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Đồ thị vận tốc v (m/s) theo thời gian t (s). Trục tung v có các mốc -20, -10, 0, 10, 20; trục hoành t có các mốc 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28. Đường biểu diễn: từ gốc (t = 0 s, v = 0) tăng thẳng tuyến tính đến điểm (t = 4 s, v = 20 m/s); giữ không đổi v = 20 m/s từ t = 4 s đến t = 12 s; giảm thẳng tuyến tính từ (t = 12 s, v = 20 m/s) xuống (t = 20 s, v = 0) rồi tiếp tục giảm đến (t = 28 s, v = -20 m/s).

Lời giải

Gia tốc trung bình được tính bằng công thức a=ΔvΔt=v2−v1t2−t1a = \dfrac{\Delta v}{\Delta t} = \dfrac{v_2 - v_1}{t_2 - t_1}. Quy ước chiều dương là chiều về phía bắc (chiều chuyển động ban đầu của xe).

a) Trong 4 s đầu (từ t1=0t_1 = 0 đến t2=4t_2 = 4 s):

Vận tốc tăng từ v1=0v_1 = 0 đến v2=20v_2 = 20 m/s.

aa=20−04−0=5 m/s2a_a = \dfrac{20 - 0}{4 - 0} = 5 \ \text{m/s}^2

Gia tốc dương, cùng chiều vận tốc nên xe chuyển động nhanh dần.

b) Từ giây thứ 4 đến giây thứ 12 (từ t1=4t_1 = 4 s đến t2=12t_2 = 12 s):

Vận tốc không đổi v=20v = 20 m/s nên Δv=0\Delta v = 0.

ab=20−2012−4=0 m/s2a_b = \dfrac{20 - 20}{12 - 4} = 0 \ \text{m/s}^2

Xe chuyển động thẳng đều.

c) Từ giây thứ 12 đến giây thứ 20 (từ t1=12t_1 = 12 s đến t2=20t_2 = 20 s):

Vận tốc giảm từ v1=20v_1 = 20 m/s xuống v2=0v_2 = 0.

ac=0−2020−12=−2,5 m/s2a_c = \dfrac{0 - 20}{20 - 12} = -2{,}5 \ \text{m/s}^2

Gia tốc ngược chiều vận tốc (vẫn hướng bắc) nên xe chuyển động chậm dần.

d) Từ giây thứ 20 đến giây thứ 28 (từ t1=20t_1 = 20 s đến t2=28t_2 = 28 s):

Vận tốc đổi từ v1=0v_1 = 0 đến v2=−20v_2 = -20 m/s (xe chạy theo chiều ngược lại, tức về phía nam).

ad=−20−028−20=−2,5 m/s2a_d = \dfrac{-20 - 0}{28 - 20} = -2{,}5 \ \text{m/s}^2

Gia tốc âm, cùng chiều với vận tốc (hướng nam) nên xe chuyển động nhanh dần theo chiều về phía nam.

Đáp số

aa=5a_a = 5 m/s²ab=0a_b = 0 m/s²ac=−2,5a_c = -2,5 m/s²ad=−2,5a_d = -2,5 m/s²

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.