Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 57 SGK Vật lí 10

Bài 13. Tổng hợp và phân tích lực   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hai lực đồng quy có độ lớn F1=6F_1 = 6 N và F2=8F_2 = 8 N.

Nếu hợp lực có độ lớn F=10F = 10 N thì góc giữa hai lực F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2} bằng bao nhiêu? Vẽ hình minh hoạ.

Lời giải

Tóm tắt: F1=6F_1 = 6 N; F2=8F_2 = 8 N; hợp lực F=10F = 10 N. Tìm góc α\alpha giữa F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2}.

Bước 1. Công thức độ lớn hợp lực (quy tắc hình bình hành).

Với hai lực đồng quy hợp với nhau góc α\alpha:

F2=F12+F22+2F1F2cos⁡αF^2 = F_1^2 + F_2^2 + 2F_1F_2\cos\alpha

Bước 2. Thay số và rút cos⁡α\cos\alpha.

102=62+82+2⋅6⋅8⋅cos⁡α10^2 = 6^2 + 8^2 + 2\cdot 6\cdot 8\cdot\cos\alpha

100=36+64+96cos⁡α=100+96cos⁡α100 = 36 + 64 + 96\cos\alpha = 100 + 96\cos\alpha

96cos⁡α=0  ⇒  cos⁡α=0  ⇒  α=90∘96\cos\alpha = 0 \;\Rightarrow\; \cos\alpha = 0 \;\Rightarrow\; \alpha = 90^\circ

Bước 3. Vẽ hình minh hoạ.

Vì α=90∘\alpha = 90^\circ nên F1⃗⊥F2⃗\vec{F_1} \perp \vec{F_2}. Từ điểm đồng quy OO, vẽ F1⃗\vec{F_1} (dài 6 đơn vị) và F2⃗\vec{F_2} (dài 8 đơn vị) vuông góc nhau; dựng hình chữ nhật, đường chéo kẻ từ OO chính là hợp lực F⃗\vec{F} (dài 10 đơn vị).

```
F₂ (8 N)
↑ - - - - +
| ╱ |
| ╱ |
| ╱ F |
| ╱ (10 N)|
O ————————→ F₁ (6 N)
```

Bước 4. Kiểm tra lại. Khi α=90∘\alpha = 90^\circ: F=F12+F22=62+82=36+64=100=10F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2} = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36+64} = \sqrt{100} = 10 N. Đúng bằng giá trị đề cho (bộ ba 6–8–10 là tam giác vuông). Vậy kết quả hợp lí.

Đáp số

α = 90° (hai lực vuông góc nhau)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.