Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi 1 trang 26 SGK Vật lí 10

Bài 5. Tốc độ và vận tốc   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao tốc độ trong công thức (5.1b) được gọi là tốc độ trung bình?

Lời giải

Công thức (5.1b) có dạng:

v=stv = \dfrac{s}{t}

trong đó ss là quãng đường vật đi được và tt là khoảng thời gian tương ứng để đi hết quãng đường đó.

Trong thực tế, khi chuyển động trên quãng đường ss, vật thường không đi nhanh chậm như nhau ở mọi thời điểm: lúc đi nhanh, lúc đi chậm, có khi dừng lại rồi đi tiếp. Vì vậy, thương số st\dfrac{s}{t} chỉ cho biết mức độ nhanh chậm tính chung cho cả quãng đường (cả khoảng thời gian), chứ không cho biết vật đi nhanh hay chậm tại từng thời điểm cụ thể.

Nói cách khác, kết quả tính được là giá trị tốc độ được "san đều" cho toàn bộ hành trình — coi như vật đi đều với tốc độ đó thì vẫn hết quãng đường ss trong thời gian tt. Do đó tốc độ xác định bằng công thức (5.1b) được gọi là tốc độ trung bình.

Đáp số

Vì thương số s/t chỉ cho biết mức độ nhanh chậm tính chung cho cả quãng đường (cả khoảng thời gian), không phản ánh tốc độ tại từng thời điểm, nên nó là tốc độ trung bình.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.