Giải Hoạt động trang 32 SGK Vật lí 11
Đề bài
Hãy quan sát chuyển động của miếng xốp trong thí nghiệm Hình 8.1 và cho biết miếng xốp có chuyển động ra xa nguồn cùng với sóng không.
Hình vẽ thiết bị tạo sóng mặt nước bằng kênh tạo sóng (một máng dài chứa nước). Ở đầu trái có đĩa D quay nhờ cơ cấu chuyển động, đĩa D làm cho vật tạo sóng O dao động lên xuống tại một đầu máng. Mặt nước trong máng nhấp nhô thành những gợn sóng hình sin lan truyền dọc theo máng. Trên phương truyền sóng theo đường thẳng OC có đánh dấu các điểm O, M, N, C; tại C đặt một miếng xốp nhỏ nổi trên mặt nước. Đầu phải của máng có tấm chống phản xạ.
Lời giải
Phân tích hiện tượng:
Khi vật O dao động lên xuống tại đầu máng, nó tạo ra sóng lan truyền dọc theo mặt nước theo phương OC (đi qua các điểm M, N, C). Miếng xốp đặt tại C nổi trên mặt nước.
a) Quan sát chuyển động của miếng xốp: Khi sóng tới, miếng xốp tại C chỉ nhấp nhô lên xuống tại chỗ (dao động quanh vị trí cân bằng của nó trên mặt nước), chứ không bị cuốn đi dọc theo máng.
b) Kết luận: Miếng xốp không chuyển động ra xa nguồn cùng với sóng.
Giải thích: Sóng truyền đi nhưng các phần tử nước (và miếng xốp nổi theo) chỉ dao động tại vị trí của chúng. Điều này chứng tỏ khi sóng truyền đi, các phần tử môi trường không truyền đi theo sóng mà chỉ dao động quanh vị trí cân bằng cố định của chúng. Cái lan truyền đi là trạng thái dao động (pha dao động) và năng lượng, chứ không phải bản thân các phần tử vật chất của môi trường.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.