Giải Hoạt động 2 trang 69 SGK Vật lí 11
Đề bài
Quan sát Hình 17.7 và các nhận xét trên, em hãy vẽ các đường sức điện của một điện tích âm; các đường sức điện của điện trường xung quanh hai điện tích âm đặt gần nhau.
Hình 17.7 vẽ các đường sức điện trong ba trường hợp:
a) Các đường sức điện của điện trường xung quanh một điện tích dương (+): các đường thẳng có mũi tên hướng từ điện tích toả ra xa đều theo mọi phương bán kính.
b) Hệ các đường sức điện của điện trường xung quanh hai điện tích dương đặt gần nhau: hai điện tích dương (+) (+), các đường sức đều hướng ra xa khỏi mỗi điện tích; ở vùng giữa hai điện tích các đường sức đẩy nhau, không nối trực tiếp hai điện tích.
c) Hệ các đường sức điện của điện trường xung quanh hai điện tích trái dấu đặt gần nhau: một điện tích dương (+) và một điện tích âm (−), các đường sức đi ra từ điện tích dương, cong lại và đi vào điện tích âm, dày đặc nhất ở khoảng giữa hai điện tích.
Lời giải
Nhắc lại các nhận xét về đường sức điện (từ Hình 17.7):
- Đường sức điện của điện tích dương đi ra xa (toả ra) khỏi điện tích.
- Đường sức điện của điện tích âm đi vào (hướng về) điện tích — tức chiều mũi tên ngược với điện tích dương.
- Các đường sức không cắt nhau; chỗ nào đường sức dày thì điện trường ở đó mạnh hơn.
- Với hệ hai điện tích cùng dấu, ở vùng giữa hai điện tích các đường sức “đẩy nhau”, không nối trực tiếp hai điện tích (giống hình 17.7b nhưng đổi chiều).
a) Đường sức điện của một điện tích âm :
Vì điện tích âm, đường sức điện có chiều hướng từ xa đi vào điện tích. Ta vẽ các đường thẳng theo mọi phương bán kính, phân bố đối xứng đều quanh điện tích, mũi tên trên mỗi đường chỉ vào điện tích âm (−). Đây chính là hình 17.7a nhưng đảo ngược chiều tất cả các mũi tên.
Mô tả hình vẽ: một dấu (−) ở tâm; nhiều đường thẳng toả theo mọi hướng, mũi tên của mọi đường đều hướng vào tâm.
b) Đường sức điện của hệ hai điện tích âm đặt gần nhau:
Đây là trường hợp hai điện tích cùng dấu nên dạng đường sức giống hệ hai điện tích dương ở hình 17.7b, chỉ khác là mọi mũi tên đều đảo chiều, hướng đi vào hai điện tích.
- Quanh mỗi điện tích âm, các đường sức hướng vào điện tích đó.
- Ở vùng giữa hai điện tích, các đường sức của hai điện tích “đẩy nhau”, cong ra và tách xa nhau, không có đường sức nối trực tiếp từ điện tích này sang điện tích kia.
- Vì (độ lớn bằng nhau) nên hình vẽ đối xứng qua đường trung trực của đoạn thẳng nối hai điện tích; tại trung điểm của đoạn nối, cường độ điện trường bằng 0 (điểm đó không có đường sức đi qua).
Mô tả hình vẽ: hai dấu (−) (−) đặt cạnh nhau; các đường sức từ xa cong vào mỗi điện tích âm; ở khoảng giữa hai điện tích các đường sức tránh nhau, bẻ cong ra hai phía, đối xứng qua trung trực.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.