Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Câu hỏi 2 trang 24 SGK Vật lí 12

Bài 5. Nhiệt nóng chảy riêng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tính thời gian cần thiết để làm nóng chảy hoàn toàn 2 kg đồng có nhiệt độ ban đầu 30 °C, trong một lò nung điện có công suất 20 000 W. Biết chỉ có 50% năng lượng tiêu thụ của lò được dùng vào việc làm đồng nóng lên và nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ không đổi.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 24 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Cần dùng dữ liệu Bảng 5.1 (Giá trị gần đúng của nhiệt nóng chảy riêng ở nhiệt độ nóng chảy dưới áp suất tiêu chuẩn của một số chất):

| Chất | Nhiệt độ nóng chảy (°C) | Nhiệt nóng chảy riêng (J/kg) |
|---|---|---|
| Nước đá | 0 | 3,34.1053,34.10^5 |
| Sắt | 1 535 | 2,77.1052,77.10^5 |
| Đồng | 1 084 | 1,80.1051,80.10^5 |
| Chì | 327 | 0,25.1050,25.10^5 |

Đồng: nhiệt độ nóng chảy 1 084 °C, nhiệt nóng chảy riêng λ=1,80.105\lambda = 1,80.10^5 J/kg.

Lời giải

Tóm tắt và phân tích

Để làm nóng chảy hoàn toàn khối đồng ở nhiệt độ ban đầu 30 ∘C30\,^\circ\text{C}, cần thực hiện hai giai đoạn:
- Đun nóng đồng từ 30 ∘C30\,^\circ\text{C} lên đến nhiệt độ nóng chảy 1 084 ∘C1\,084\,^\circ\text{C}.
- Làm đồng nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ không đổi 1 084 ∘C1\,084\,^\circ\text{C}.

Dữ kiện: m=2 kgm = 2\ \text{kg}; nhiệt dung riêng của đồng c=380 J/(kg·K)c = 380\ \text{J/(kg·K)}; nhiệt nóng chảy riêng λ=1,80.105 J/kg\lambda = 1,80.10^5\ \text{J/kg} (Bảng 5.1); công suất lò P=20 000 WP = 20\,000\ \text{W}; hiệu suất H=50%=0,5H = 50\% = 0,5.

a) Nhiệt lượng cần cung cấp cho đồng

Nhiệt lượng để đun nóng đồng tới nhiệt độ nóng chảy:
Q1=mcΔt=2⋅380⋅(1 084−30)=2⋅380⋅1 054=801 040 JQ_1 = mc\Delta t = 2 \cdot 380 \cdot (1\,084 - 30) = 2 \cdot 380 \cdot 1\,054 = 801\,040\ \text{J}

Nhiệt lượng để làm nóng chảy hoàn toàn khối đồng ở nhiệt độ nóng chảy:
Q2=λm=1,80.105⋅2=3,6.105=360 000 JQ_2 = \lambda m = 1,80.10^5 \cdot 2 = 3,6.10^5 = 360\,000\ \text{J}

Tổng nhiệt lượng có ích cần cung cấp cho đồng:
Q=Q1+Q2=801 040+360 000=1 161 040 J≈1,16.106 JQ = Q_1 + Q_2 = 801\,040 + 360\,000 = 1\,161\,040\ \text{J} \approx 1,16.10^6\ \text{J}

b) Thời gian cần thiết

Vì chỉ có 50%50\% năng lượng tiêu thụ của lò được dùng để làm nóng và nóng chảy đồng nên công suất có ích (phần năng lượng truyền cho đồng trong mỗi giây) là:
Pich=H⋅P=0,5⋅20 000=10 000 WP_{ich} = H \cdot P = 0,5 \cdot 20\,000 = 10\,000\ \text{W}

Năng lượng có ích cung cấp cho đồng bằng tổng nhiệt lượng QQ, nên thời gian cần thiết:
t=QPich=1 161 04010 000≈116 st = \dfrac{Q}{P_{ich}} = \dfrac{1\,161\,040}{10\,000} \approx 116\ \text{s}

Kiểm tra lại: Pich⋅t=10 000⋅116,1≈1,16.106 J=QP_{ich} \cdot t = 10\,000 \cdot 116,1 \approx 1,16.10^6\ \text{J} = Q (thỏa mãn). Vậy cần khoảng 116 s116\ \text{s} (gần 22 phút).

Đáp số

Q₁ = 801 040 J; Q₂ = 360 000 J; Q = 1,16.10⁶ Jt ≈ 116 s

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.