Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Hoạt động trang 49 SGK Vật lí 12

Bài 12. Áp suất khí theo mô hình động học phân tử. Quan hệ giữa động năng phân tử và nhiệt độ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Từ hai hệ thức pV=nRTpV = nRT và p=23μEđ‾p = \dfrac{2}{3}\mu \overline{E_{\text{đ}}}, hãy rút ra hệ thức: Eđ‾=32⋅RNAT\overline{E_{\text{đ}}} = \dfrac{3}{2}\cdot\dfrac{R}{N_A}T. Trong đó NAN_A là số Avogadro (NA=Nn)\left(N_A = \dfrac{N}{n}\right).

Lời giải

Bước 1. Viết lại biểu thức áp suất theo mô hình động học phân tử.

Theo mô hình động học phân tử, áp suất của khí là
p=23μ Eđ‾p = \dfrac{2}{3}\mu\,\overline{E_{\text{đ}}}
trong đó μ=NV\mu = \dfrac{N}{V} là mật độ phân tử (số phân tử NN trong thể tích VV), còn Eđ‾\overline{E_{\text{đ}}} là động năng tịnh tiến trung bình của một phân tử.

Thay μ=NV\mu = \dfrac{N}{V} vào, ta được:
p=23⋅NV Eđ‾p = \dfrac{2}{3}\cdot\dfrac{N}{V}\,\overline{E_{\text{đ}}}

Nhân hai vế với VV:
pV=23N Eđ‾(1)pV = \dfrac{2}{3}N\,\overline{E_{\text{đ}}} \quad (1)

Bước 2. Kết hợp với phương trình trạng thái khí lí tưởng.

Ta có:
pV=nRT(2)pV = nRT \quad (2)

Từ (1)(1) và (2)(2), vế trái bằng nhau nên vế phải bằng nhau:
23N Eđ‾=nRT\dfrac{2}{3}N\,\overline{E_{\text{đ}}} = nRT

Bước 3. Rút ra động năng trung bình.

Suy ra:
Eđ‾=32⋅nN RT=32⋅R(Nn) T\overline{E_{\text{đ}}} = \dfrac{3}{2}\cdot\dfrac{n}{N}\,RT = \dfrac{3}{2}\cdot\dfrac{R}{\left(\dfrac{N}{n}\right)}\,T

Vì số Avogadro NA=NnN_A = \dfrac{N}{n} nên nN=1NA\dfrac{n}{N} = \dfrac{1}{N_A}, do đó:
Eđ‾=32⋅RNA T\boxed{\overline{E_{\text{đ}}} = \dfrac{3}{2}\cdot\dfrac{R}{N_A}\,T}

Đây chính là hệ thức cần chứng minh (đpcm).

Nhận xét: Vì RNA=k\dfrac{R}{N_A} = k là hằng số Boltzmann nên có thể viết gọn Eđ‾=32kT\overline{E_{\text{đ}}} = \dfrac{3}{2}kT, cho thấy động năng tịnh tiến trung bình của phân tử chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ tuyệt đối TT.

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.