Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Câu hỏi trang 95 SGK Vật lí 12

Bài 21. Cấu tạo hạt nhân   Đã kiểm chéo

Đề bài

1. Trong kí hiệu hạt nhân, đại lượng N = A – Z cho biết số lượng của loại hạt nào trong hạt nhân? Vì sao?

2. Bằng cách nào có thể tìm được số Z và số N của hạt nhân có kí hiệu dạng AX^{A}X?

3. Viết kí hiệu hạt nhân vàng (Au), helium (He) và nitrogen (N), biết rằng số lượng nucleon của các hạt nhân này lần lượt là 197; 4 và 14.

Lời giải

Nhắc lại kí hiệu hạt nhân: Hạt nhân của nguyên tố X được kí hiệu là ZAX^{A}_{Z}X, trong đó:
- ZZ là số proton (bằng số hiệu nguyên tử của nguyên tố X trong bảng tuần hoàn).
- AA là số khối, bằng tổng số nucleon (số proton cộng số neutron).

1. Hạt nhân gồm hai loại nucleon là proton và neutron. Số nucleon là AA, trong đó số proton là ZZ. Do đó phần còn lại chính là số neutron:

N=A−ZN = A - Z

Vậy N=A−ZN = A - Z cho biết số neutron trong hạt nhân. Lí do: AA là tổng số nucleon (proton + neutron), ZZ là số proton, nên hiệu A−ZA - Z đúng bằng số neutron.

2. Với hạt nhân cho dưới dạng AX^{A}X (chỉ ghi số khối AA và tên nguyên tố X):
- Tìm ZZ: Vì mỗi nguyên tố X có một số proton xác định, ta tra bảng tuần hoàn để lấy số hiệu nguyên tử của X, đó chính là ZZ.
- Tìm NN: Sau khi có ZZ, tính theo công thức N=A−ZN = A - Z.

3. Tra bảng tuần hoàn để lấy ZZ của mỗi nguyên tố, rồi ghi số khối AA (bằng số nucleon đã cho) ở góc trên bên trái:

- a) Vàng (Au): Z=79Z = 79, A=197A = 197 ⇒\Rightarrow kí hiệu 79197Au^{197}_{79}\text{Au} (có N=197−79=118N = 197 - 79 = 118 neutron).
-

b) Helium (He): Z=2Z = 2, A=4A = 4 ⇒\Rightarrow kí hiệu 24He^{4}_{2}\text{He} (có N=4−2=2N = 4 - 2 = 2 neutron).
-

c) Nitrogen (N): Z=7Z = 7, A=14A = 14 ⇒\Rightarrow kí hiệu 714N^{14}_{7}\text{N} (có N=14−7=7N = 14 - 7 = 7 neutron).

Đáp số

Số neutron (vì A là tổng nucleon, Z là số proton nên A − Z là số neutron)Tra bảng tuần hoàn để lấy Z của nguyên tố X; rồi tính N = A − Z79197Au^{197}_{79}\text{Au}; 24He^{4}_{2}\text{He}; 714N^{14}_{7}\text{N}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.