Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Hoạt động trang 100 SGK Vật lí 12

Bài 22. Phản ứng phân hạch và phản ứng nhiệt hạch   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy thực hiện các yêu cầu sau:

a) Tính năng lượng liên kết và năng lượng liên kết riêng của hạt nhân 24He^{4}_{2}\text{He}.

b) Tìm hệ số chuyển đổi giữa các đơn vị amu và MeV/c2^2.

Lời giải

## Dữ kiện và công thức sử dụng

Hạt nhân 24He^{4}_{2}\text{He} gồm Z=2Z = 2 proton và N=A−Z=4−2=2N = A - Z = 4 - 2 = 2 neutron.

Các khối lượng (theo SGK):
- Khối lượng proton: mp=1,00728 amum_p = 1{,}00728\ \text{amu}
- Khối lượng neutron: mn=1,00866 amum_n = 1{,}00866\ \text{amu}
- Khối lượng hạt nhân heli: mHe=4,00150 amum_{\text{He}} = 4{,}00150\ \text{amu}
- 1 amu=931,5 MeV/c21\ \text{amu} = 931{,}5\ \text{MeV}/c^2

## a) Năng lượng liên kết và năng lượng liên kết riêng

Độ hụt khối của hạt nhân:

Δm=(Z mp+N mn)−mHe\Delta m = \left(Z\,m_p + N\,m_n\right) - m_{\text{He}}

Δm=(2⋅1,00728+2⋅1,00866)−4,00150\Delta m = \left(2\cdot 1{,}00728 + 2\cdot 1{,}00866\right) - 4{,}00150

Δm=4,03188−4,00150=0,03038 amu\Delta m = 4{,}03188 - 4{,}00150 = 0{,}03038\ \text{amu}

Năng lượng liên kết của hạt nhân (dùng E=Δm c2E = \Delta m\, c^2 với 1 amu⋅c2=931,5 MeV1\ \text{amu}\cdot c^2 = 931{,}5\ \text{MeV}):

Wlk=Δm⋅931,5=0,03038×931,5≈28,30 MeVW_{lk} = \Delta m \cdot 931{,}5 = 0{,}03038 \times 931{,}5 \approx 28{,}30\ \text{MeV}

Năng lượng liên kết riêng (năng lượng liên kết trên một nucleon):

ε=WlkA=28,304≈7,07 MeV/nucleon\varepsilon = \dfrac{W_{lk}}{A} = \dfrac{28{,}30}{4} \approx 7{,}07\ \text{MeV/nucleon}

Giá trị này rất lớn, cho thấy 24He^{4}_{2}\text{He} là hạt nhân bền vững (phù hợp với thực tế).

##

b) Hệ số chuyển đổi giữa amu và MeV/c2c^2

Theo hệ thức E=mc2E = mc^2, khối lượng ứng với 1 amu1\ \text{amu} tương đương một năng lượng:

E=1 amu⋅c2=(1,66055×10−27 kg)×(2,998×108 m/s)2E = 1\ \text{amu}\cdot c^2 = \left(1{,}66055\times 10^{-27}\ \text{kg}\right)\times \left(2{,}998\times 10^{8}\ \text{m/s}\right)^2

E≈1,6605×10−27×8,988×1016≈1,4925×10−10 JE \approx 1{,}6605\times 10^{-27}\times 8{,}988\times 10^{16} \approx 1{,}4925\times 10^{-10}\ \text{J}

Đổi ra MeV với 1 MeV=1,602×10−13 J1\ \text{MeV} = 1{,}602\times 10^{-13}\ \text{J}:

E=1,4925×10−101,602×10−13≈931,5 MeVE = \dfrac{1{,}4925\times 10^{-10}}{1{,}602\times 10^{-13}} \approx 931{,}5\ \text{MeV}

Vậy hệ số chuyển đổi là:

1 amu=931,5 MeV/c2\boxed{1\ \text{amu} = 931{,}5\ \text{MeV}/c^2}

Đây chính là hệ số đã dùng ở ý a) để tính năng lượng liên kết.

Đáp số

Wlk≈28,30W_{lk} \approx 28{,}30 MeV; ε≈7,07\varepsilon \approx 7{,}07 MeV/nucleon11 amu =931,5= 931{,}5 MeV/c2c^2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.