Giải Câu 1 trang 101 SGK Vật lí 12
Đề bài
Nêu đặc điểm của phản ứng phân hạch dây chuyền.
Lời giải
Phản ứng phân hạch dây chuyền là phản ứng trong đó các neutron sinh ra sau mỗi phân hạch lại tiếp tục kích thích các hạt nhân khác gây phân hạch, cứ thế lan truyền. Đặc điểm của nó được nêu như sau:
a) Cơ chế lan truyền: Mỗi phân hạch của một hạt nhân (ví dụ ) giải phóng trung bình neutron. Các neutron này lại bị những hạt nhân khác hấp thụ và gây ra các phân hạch tiếp theo, làm số phân hạch tăng lên theo kiểu dây chuyền.
b) Đại lượng đặc trưng: Phản ứng được đặc trưng bởi hệ số nhân neutron — số neutron trung bình còn lại sau mỗi phân hạch và tiếp tục gây được phân hạch mới. Tùy theo giá trị của mà phản ứng diễn ra khác nhau:
- : số neutron giảm dần, phản ứng dây chuyền không duy trì được (tắt dần).
- : số neutron không đổi, phản ứng dây chuyền duy trì ổn định và kiểm soát được — đây là chế độ hoạt động của lò phản ứng hạt nhân.
- : số neutron tăng nhanh, phản ứng dây chuyền tăng vọt, không kiểm soát được, năng lượng tỏa ra rất lớn trong thời gian cực ngắn — đó là cơ chế của bom nguyên tử.
c) Điều kiện xảy ra: Khối lượng chất phân hạch phải đạt tới một giá trị tối thiểu gọi là khối lượng tới hạn (để số neutron bị thất thoát ra ngoài không quá lớn, bảo đảm ). Nếu khối lượng nhỏ hơn khối lượng tới hạn thì neutron thoát ra ngoài nhiều, phản ứng dây chuyền không duy trì được.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.