Giải Bài tập 2 trang 43 VBT Đạo đức 5
Đề bài
Những hành vi nào dưới đây là biểu hiện của xâm hại? Vì sao?
a) Anh trai ôm em gái và an ủi khi em gái bị ngã.
b) Bác sĩ bảo Hà cởi áo để khám ngực khi có cả mẹ Hà ở đó.
c) Chú hàng xóm cố tình vuốt má Hương mỗi khi gặp khiến Hương cảm thấy không thoải mái.
d) Mẹ hôn lên trán và chúc em ngủ ngon.
e) Bác hàng xóm sang nhà Vân chơi lúc không có ai ở nhà, bác đã cầm và vuốt ve tay bạn.
g) Chú bảo vệ trong khu nhà Yến thỉnh thoảng véo má bạn khiến bạn rất khó chịu.
h) Phương bị một bạn cùng lớp nói xấu trên mạng xã hội.
i) Hải muốn bố mẹ dành mỗi ngày 30 phút để nói chuyện, chơi với Hải nhưng không ai quan tâm đến mong muốn này của bạn.
Gợi ý trả lời
Phân loại các hành vi
a) Anh trai ôm em gái và an ủi khi em gái bị ngã.
→ Đây không phải là xâm hại. Đó là cử chỉ yêu thương, chăm sóc, an ủi của người thân khi em gặp chuyện buồn; sự đụng chạm xuất phát từ tình cảm trong sáng và khiến em gái cảm thấy được quan tâm, an toàn.
b) Bác sĩ bảo Hà cởi áo để khám ngực khi có cả mẹ Hà ở đó.
→ Đây không phải là xâm hại. Đây là việc khám chữa bệnh cần thiết, được thực hiện đúng mục đích và có mẹ Hà ở bên cạnh. Việc đụng chạm của bác sĩ phục vụ cho chăm sóc sức khỏe và diễn ra công khai, có người thân chứng kiến.
c) Chú hàng xóm cố tình vuốt má Hương mỗi khi gặp khiến Hương cảm thấy không thoải mái.
→ Là biểu hiện của xâm hại (xâm hại thân thể). Người khác cố tình đụng chạm vào cơ thể em mà không được em đồng ý và khiến em cảm thấy khó chịu, không thoải mái. Khi một sự đụng chạm làm em thấy sợ hãi hoặc không thoải mái thì đó là dấu hiệu của xâm hại.
d) Mẹ hôn lên trán và chúc em ngủ ngon.
→ Đây không phải là xâm hại. Đó là cử chỉ âu yếm, yêu thương bình thường của mẹ dành cho con, khiến em cảm thấy ấm áp và hạnh phúc.
e) Bác hàng xóm sang nhà Vân chơi lúc không có ai ở nhà, bác đã cầm và vuốt ve tay bạn.
→ Là biểu hiện của xâm hại. Việc người lớn tiếp cận trẻ lúc chỉ có một mình rồi cầm, vuốt ve cơ thể em là hành vi đáng ngờ và không an toàn. Đụng chạm vào cơ thể em khi không có ai ở bên và không được em đồng ý là dấu hiệu của xâm hại.
g) Chú bảo vệ thỉnh thoảng véo má bạn Yến khiến bạn rất khó chịu.
→ Là biểu hiện của xâm hại (xâm hại thân thể). Người khác đụng chạm vào cơ thể em mà em không muốn và khiến em rất khó chịu. Dù chỉ là véo má, nhưng khi đã làm em khó chịu thì em có quyền từ chối và đó là dấu hiệu của xâm hại.
h) Phương bị một bạn cùng lớp nói xấu trên mạng xã hội.
→ Là biểu hiện của xâm hại (xâm hại tinh thần, bắt nạt qua mạng). Việc bị nói xấu, bôi nhọ trên mạng xã hội làm tổn thương danh dự, khiến Phương buồn bã, xấu hổ, lo lắng. Đây là hình thức xâm hại về mặt tinh thần.
i) Hải muốn bố mẹ dành mỗi ngày 30 phút để trò chuyện, chơi với Hải nhưng không ai quan tâm.
→ Là biểu hiện của xâm hại (bỏ mặc, sao nhãng). Trẻ em có quyền được quan tâm, chăm sóc và vui chơi cùng gia đình. Việc người lớn thờ ơ, không đáp ứng nhu cầu tình cảm chính đáng của con khiến em cảm thấy cô đơn, bị bỏ rơi; đó là biểu hiện của xâm hại do bị sao nhãng về mặt tình cảm.
Kết luận: Các hành vi là biểu hiện của xâm hại là: c, e, g (xâm hại thân thể), h (xâm hại tinh thần qua mạng) và i (bỏ mặc, sao nhãng). Các hành vi a, b, d không phải là xâm hại vì xuất phát từ tình yêu thương, chăm sóc hoặc việc làm cần thiết, công khai, khiến em cảm thấy an toàn, thoải mái.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.