Giải Bài 2 trang 115 VBT Tiếng Việt 5
Đề bài
a. Trong các câu dưới đây, câu nào là câu đơn, câu nào là câu ghép?
a) Hoa cà phê có mùi thơm đậm và ngọt nên nó thường theo gió bay đi rất xa. (Câu đơn / Câu ghép)
b) Bác rùa đá đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh. (Câu đơn / Câu ghép)
c) Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng và tôi có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng. (Câu đơn / Câu ghép)
d) Những buổi trưa hè, tôi nằm trên chiếc võng mắc vào tán cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay. (Câu đơn / Câu ghép)
b. Xác định bộ phận chủ ngữ và vị ngữ của mỗi câu đơn em tìm được ở bài tập a.
| Câu | Chủ ngữ | Vị ngữ |
| --- | --- | --- |
| ... | ... | ... |
Gợi ý trả lời
a. Xác định câu đơn, câu ghép
Câu đơn là câu do một cụm chủ ngữ – vị ngữ tạo thành (có thể có nhiều vị ngữ cùng chung một chủ ngữ). Câu ghép là câu do hai hay nhiều vế câu (mỗi vế là một cụm chủ ngữ – vị ngữ) ghép lại.
a) Hoa cà phê có mùi thơm đậm và ngọt / nên / nó thường theo gió bay đi rất xa.
- Vế 1: *Hoa cà phê* (CN) // *có mùi thơm đậm và ngọt* (VN).
- Vế 2: *nó* (CN) // *thường theo gió bay đi rất xa* (VN).
- Hai vế nối với nhau bằng kết từ nên (chỉ quan hệ nguyên nhân – kết quả).
→ Câu ghép.
b) Bác rùa đá đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh.
- Chỉ có một chủ ngữ *Bác rùa đá*, kèm theo nhiều vị ngữ nói về cùng chủ ngữ ấy (đang nằm im…, thò đầu…, lim dim mắt đón nhận…).
→ Câu đơn.
c) Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng / và / tôi có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng.
- Vế 1: *Tôi* (CN) // *có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng* (VN).
- Vế 2: *tôi* (CN) // *có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng* (VN).
- Hai vế nối với nhau bằng kết từ và.
→ Câu ghép.
d) Những buổi trưa hè, tôi nằm trên chiếc võng mắc vào tán cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay.
- *Những buổi trưa hè* là trạng ngữ chỉ thời gian; câu chỉ có một chủ ngữ *tôi* với nhiều vị ngữ (nằm trên chiếc võng…, vừa nghe gió thổi…, vừa nhìn lên bầu trời…).
→ Câu đơn.
Vậy: câu đơn là b) và d); câu ghép là a) và c).
b. Xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu đơn (câu b và câu d)
| Câu | Chủ ngữ | Vị ngữ |
| --- | --- | --- |
| b | Bác rùa đá | đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh |
| d | tôi | nằm trên chiếc võng mắc vào tán cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay |
(Riêng câu d, cụm *Những buổi trưa hè* đứng đầu câu là trạng ngữ chỉ thời gian, không phải chủ ngữ.)
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.