Vở thực hành Toán 5 Tập một

Giải Bài 2 trang 8 Vở thực hành Toán 5

Ôn tập (Tiết 2)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Viết chữ số thích hợp vào chỗ chấm.

a)
6 0 6 1 8 …−  4 3 … 1 4 91 7 1 … 3 3\begin{array}{r} 6\,0\,6\,1\,8\,\ldots \\ -\ \ 4\,3\,\ldots\,1\,4\,9 \\ \hline 1\,7\,1\,\ldots\,3\,3 \end{array}

b)
1 … 0 2 1×5 …1 5 0 2 17 5 1 0 …7 6 6 0 7 1\begin{array}{r} 1\,\ldots\,0\,2\,1 \\ \times \qquad 5\,\ldots \\ \hline 1\,5\,0\,2\,1 \\ 7\,5\,1\,0\,\ldots \quad \\ \hline 7\,6\,6\,0\,7\,1 \end{array}

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 8 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hai phép tính đặt cột dọc có ô trống (dấu ...) cần điền chữ số:

a) phép trừ 6 0 6 1 8 _ trừ 4 3 _ 1 4 9 bằng 1 7 1 _ 3 3;

b) phép nhân 1 _ 0 2 1 nhân 5 _, tích riêng thứ nhất 1 5 0 2 1, tích riêng thứ hai 7 5 1 0 _, tổng 7 6 6 0 7 1.

Lời giải

a) Phép trừ 60618_‾−43_149‾=171_33‾\overline{60618\_} - \overline{43\_149} = \overline{171\_33}

Đặt tính rồi trừ lần lượt từ phải sang trái:

- Hàng đơn vị: _−9=3\_ - 9 = 3. Vì phải mượn nên _+10−9=3\_ + 10 - 9 = 3, suy ra chữ số hàng đơn vị của số bị trừ là 22 (vì 12−9=312 - 9 = 3, nhớ mượn 11).
- Hàng chục: 8−4−1=38 - 4 - 1 = 3 (đúng, không mượn).
- Hàng nghìn: kết quả là 11, mà 6−_=16 - \_ = 1 nên chữ số còn thiếu của số trừ là 55 (vì 6−5=16 - 5 = 1).
- Hàng trăm: 1−1=01 - 1 = 0, nên chữ số còn thiếu ở kết quả (hàng trăm) là 00.
- Kiểm tra các hàng còn lại: hàng chục nghìn 0−30 - 3 phải mượn: 10−3=710 - 3 = 7 (nhớ 11); hàng trăm nghìn 6−1−4=16 - 1 - 4 = 1. Khớp.

Vậy phép tính đầy đủ là:

606182−435149=171033606182 - 435149 = 171033

Các chữ số cần điền: số bị trừ điền 2, số trừ điền 5, hiệu điền 0.

Thử lại: 171033+435149=606182171033 + 435149 = 606182. Đúng.

b) Phép nhân 1_021‾×5_‾=766071\overline{1\_021} \times \overline{5\_} = 766071

- Tích riêng thứ nhất là 1502115021. Tích riêng thứ nhất bằng thừa số thứ nhất nhân với chữ số hàng đơn vị của thừa số thứ hai. Vì 1502115021 có dạng 1_021‾\overline{1\_021} nên thừa số thứ nhất là 1502115021 (điền 5), và khi nhân được đúng chính nó thì chữ số hàng đơn vị của thừa số thứ hai là 1.
- Vậy thừa số thứ hai là 5151.
- Tích riêng thứ hai =15021×5=75105= 15021 \times 5 = 75105, viết lùi sang trái một cột: 7510_7510\_ nên chữ số còn thiếu là 5.
- Cộng hai tích riêng: 15021+751050=76607115021 + 751050 = 766071. Khớp với kết quả đã cho.

Vậy phép tính đầy đủ là:

15021×51=76607115021 \times 51 = 766071

Các chữ số cần điền: thừa số thứ nhất điền 5 (1502115021), thừa số thứ hai điền 1 (5151), tích riêng thứ hai điền 5 (7510575105).

Thử lại: 15021×51=15021×50+15021=751050+15021=76607115021 \times 51 = 15021 \times 50 + 15021 = 751050 + 15021 = 766071. Đúng.

Đáp số

a) Số bị trừ điền 2, số trừ điền 5, hiệu điền 0: 606182−435149=171033606182 - 435149 = 171033b) Điền lần lượt 5; 1; 5: 15021×51=76607115021 \times 51 = 766071

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.