Giải Bài 4 trang 77 Vở thực hành Toán 5
Đề bài
Viết số thích hợp vào chỗ chấm.
Hình trên có …… hình thang.
Một hình thang lớn (đáy nhỏ ở trên, đáy lớn ở dưới) được chia bởi các đoạn thẳng: một đoạn thẳng dọc chia hình thang thành hai phần trái - phải, và ba đoạn thẳng ngang song song với hai đáy chia hình thành 4 tầng. Yêu cầu đếm tổng số hình thang có trong hình.
Lời giải
Phân tích hình vẽ
Hình thang lớn bị chia bởi:
- 3 đoạn thẳng ngang song song với hai đáy. Cùng với hai đáy, ta có tất cả 5 đường ngang song song với nhau, đánh số từ trên xuống: .
- 1 đoạn thẳng dọc đi suốt từ đáy trên xuống đáy dưới, chia hình thành cột trái và cột phải.
Mỗi hình thang trong hình đều có một cặp cạnh song song nằm ngang (đáy trên và đáy dưới của nó là hai trong 5 đường ngang). Vậy muốn tạo một hình thang, ta chọn:
- một cặp đường ngang làm hai đáy, và
- một bề ngang: chỉ cột trái, chỉ cột phải, hoặc cả hình (trái + phải).
Bước 1. Đếm số cách chọn hai đáy
Chọn 2 đường trong 5 đường ngang . Liệt kê các cặp:
Có tất cả 10 cặp → ứng với 10 mức cao - thấp khác nhau.
Bước 2. Với mỗi bề ngang, có 10 hình thang
a) Cột trái (giữa cạnh bên trái và đoạn dọc): mỗi cặp đáy cho 1 hình thang → 10 hình thang.
b) Cột phải (giữa đoạn dọc và cạnh bên phải): tương tự → 10 hình thang.
c) Cả hình (dùng hai cạnh bên xiên của hình lớn làm hai cạnh bên): tương tự → 10 hình thang.
Bước 3. Cộng lại
Kiểm tra lại: Mỗi hình đếm được đều là tứ giác có đúng một cặp cạnh đối (hai đáy ngang) song song, không trùng nhau và không bỏ sót (đã xét đủ 3 bề ngang × 10 cặp đáy). Vậy hình trên có 30 hình thang.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.