Vở thực hành Toán 5 Tập hai

Giải Bài 1 trang 12 Vở thực hành Toán 5

Bài 39. Tìm hai số khi biết hiệu và tỉ số của hai số đó   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hoàn thành bảng sau (theo mẫu).

| Hiệu hai số | 16 | 25 | 42 |
| --- | --- | --- | --- |
| Tỉ số của hai số | 35\dfrac{3}{5} | 49\dfrac{4}{9} | 74\dfrac{7}{4} |
| Số bé | 24 | ? | ? |
| Số lớn | 40 | ? | ? |

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 12 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng gồm 4 hàng: Hiệu hai số (16; 25; 42), Tỉ số của hai số (35\dfrac{3}{5}; 49\dfrac{4}{9}; 74\dfrac{7}{4}), Số bé (24; điền; điền), Số lớn (40; điền; điền). Cột đầu tiên (hiệu 16, tỉ số 3/5) là mẫu đã cho Số bé = 24, Số lớn = 40; hai cột còn lại cần điền.

Lời giải

Cách hiểu bảng: "Tỉ số của hai số" cho biết số phần bằng nhau của Số bé và Số lớn. Với mỗi cột ta coi hai số gồm những phần bằng nhau, dùng sơ đồ đoạn thẳng: Hiệu số phần bằng nhau = Hiệu hai số, từ đó tìm giá trị một phần.

*Kiểm chứng cột mẫu (Hiệu 1616, tỉ số 35\dfrac{3}{5}):* Số bé 33 phần, Số lớn 55 phần. Hiệu là 5−3=25-3=2 (phần) ứng với 1616, nên một phần bằng 16:2=816:2=8. Số bé =3×8=24=3\times 8=24, Số lớn =5×8=40=5\times 8=40. Khớp với mẫu.

a) Cột 2: Hiệu hai số là 2525, tỉ số 49\dfrac{4}{9}.

Coi Số bé là 44 phần bằng nhau thì Số lớn là 99 phần như thế.

Hiệu số phần bằng nhau là:
9−4=5 (phần)9-4=5\ \text{(phần)}

Giá trị một phần là:
25:5=525:5=5

Số bé là: 4×5=204\times 5=20.

Số lớn là: 9×5=459\times 5=45.

*Thử lại:* 45−20=2545-20=25 (đúng hiệu) và 2045=49\dfrac{20}{45}=\dfrac{4}{9} (đúng tỉ số).

b) Cột 3: Hiệu hai số là 4242, tỉ số 74\dfrac{7}{4}.

Tỉ số 74>1\dfrac{7}{4}>1 nên số đứng trước lớn hơn: Số lớn gồm 77 phần bằng nhau, Số bé gồm 44 phần như thế.

Hiệu số phần bằng nhau là:
7−4=3 (phần)7-4=3\ \text{(phần)}

Giá trị một phần là:
42:3=1442:3=14

Số bé là: 4×14=564\times 14=56.

Số lớn là: 7×14=987\times 14=98.

*Thử lại:* 98−56=4298-56=42 (đúng hiệu) và 9856=74\dfrac{98}{56}=\dfrac{7}{4} (đúng tỉ số).

Bảng hoàn thành:

| Hiệu hai số | 16 | 25 | 42 |
| --- | --- | --- | --- |
| Tỉ số của hai số | 35\dfrac{3}{5} | 49\dfrac{4}{9} | 74\dfrac{7}{4} |
| Số bé | 24 | 20 | 56 |
| Số lớn | 40 | 45 | 98 |

Đáp số

Cột 2: Số bé = 20; Số lớn = 45Cột 3: Số bé = 56; Số lớn = 98

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.