Sông núi nước Nam (Nam quốc sơn hà)

TaiLieu.VN

Kiểm tra bài cũ

- Em hãy đọc lại một số bài ca dao châm biếm,

cho biết nội dung của chúng? - Qua những câu hát than thân và những câu hát

châm biếm, em có nhận xét gì?

TaiLieu.VN

I/. SÔNG NÚI NƯỚC NAM

1/. Tìm hiểu chung - Thơ trung đại Việt Nam đƣợc viết bằng chữ Hán và chữ Nôm, có nhiều thể: thơ Đƣờng luật, song thất lục bát, lục bát,… Đƣờng luật là luật thơ có từ đời Đƣờng ở Trung Quốc. - Thất ngôn tứ tuyệt Đƣờng luật: một thể thơ Đƣờng luật quy định mỗi bài có bốn câu thơ, mỗi câu có bảy tiếng, có niêm luật chặt chẽ.

- Nam quốc sơn hà là một bài thơ chữ Hán viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đƣờng luật. Theo truyền thuyết tác phẩm ra đời gắn liền với tên tuổi của Lí Thƣờng Kiệt và trận chiến chống quân Tống xâm lƣợc ở phòng tuyến sông Nhƣ Nguyệt.

TaiLieu.VN

a. Tác giả.

Em biết gì về tác giả Lý Thường Kiệt?

Từ trƣớc, bài thơ đƣợc cho là sáng tác của Lý Thƣờng Kiệt trong lần chống quân xâm lƣợc Tống tại Sông Cầu (Nhƣ Nguyệt) năm 1077. Tuy nhiên mới đây, nhiều nhà nghiên cứu khẳng định bài thơ này ra đời từ thời Tiền Lê và cũng đƣợc sử dụng trong trận đánh chống quân Tống, nhƣng là lần đầu vào năm 981.

Ông tên thật là Ngô Tuấn (1019-1105) , là con của Sùng Tiết tƣớng quân Ngô An Ngữ , ngƣời phƣờng Thái Hòa, thành Thăng Long (Hà Nội ngày nay). Có tài liệu lại nói quê ông là làng An Xá, huyện Quảng Đức (Cơ Xá, huyện Gia Lâm ngày nay). Gia đình ông nối đời làm quan cho nhà Lý, ông có nhiều mƣu lƣợc, có tài làm tƣớng.

Đền thờ Lý Thường Kiệt

tại Thanh Hoá

TaiLieu.VN

b. Hoàn cảnh sáng tác.

Hãy cho biết hoàn cảnh ra đời của tác phẩm?

Di tích phòng tuyến

sông Cầu (Như Nguyệt)

Bài thơ

bằng chữ Hán

Năm 1077, 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tràn sang Việt Nam ta. Lý Thƣờng Kiệt cho lập phòng tuyến sông Nhƣ Nguyệt (sông Cầu) để chặn giặc rồi cho thủy quân đánh bại giặc ở vùng biển Quảng Ninh.

Quân bộ của Quách Quỳ đánh đến sông Nhƣ Nguyệt bị chặn đứng. Nhiều trận chiến đấu quyết liệt xảy ra. Giặc Tống không sao vƣợt đƣợc phòng tuyến Nhƣ Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh.

Đang đêm, Lý Thƣờng Kiệt cho ngƣời vào đền thờ Trƣơng Hống, Trƣơng Hát ở phía nam bờ sông Nhƣ Nguyệt, giả làm thần đọc vang bài thơ.

1/. Tìm hiểu chung

a. Tác giả.

TaiLieu.VN

a/. Nội dung:

- Lời khẳng định chủ quyền về lãnh thổ của đất nƣớc: + Nƣớc Nam là của ngƣời Nam. + Sự phân định địa phận, lãnh thổ nƣớc Nam trong “thiên thƣ”. - Ý chí kiên quyết bảo vệ Tổ Quốc, bảo vệ độc lập dân tộc: + Thái độ rõ ràng, quyết liệt: coi kẻ xâm lƣợc là “nghịch lỗ”. + Chỉ rõ: bọn giặc sẽ thất bại thảm hại trƣớc sức mạnh của dân

tộc quyết tâm bảo vệ chủ quyền đất nƣớc.

2/. Đọc – hiểu văn bản