Tắt Đèn
QR

Tắt Đèn

Chia sẻ: Facebook X Telegram Email
Báo tài liệu không phù hợp
Tắt Đèn

Tắt Đèn – Ngô Tất Tố

Tắt Đèn mở đầu bằng không khí căng thẳng, ngột ngạt của một làng quê trong những ngày sưu thuế.

Cổng làng đóng lại, công việc cày bừa đình đốn, bọn lý trưởng, trương tuần chửi bới, quát tháo om sòm; Mấy tên cai lệ, lính cơ tay thước, roi song, dây thừng đi tróc người thiếu thuế. Tiếng trống, mõ, tù và inh ỏi, tiếng thét lác, đánh đập, tiếng kêu khóc thảm thiết vang lên như trong một cuộc săn người.

Gia đình chị Dậu thuộc loại “nhất nhì trong hạng cùng đinh” nên mấy hôm nay, chị phải chạy vạy ngược xuôi để có tiền nộp suất sưu cho anh Dậu.

Bọn nhà giàu chẳng những không cho chồng chị vay mượn mà còn nhiếc móc, đe dọa. Anh Dậu đang ốm cũng bị bọn tay sai xông đến đánh trói, lôi ra đình cùm kẹp.

Nam Cao Tuyển Tập Đất rừng phương Nam Dế Mèn Phiêu Lưu Ký

Chị đành phải rứt ruột đem cái Tý, đứa con gái đầu lòng lên bảy bán cho lão Nghị Quế bên thôn Đoài. Vợ chồng lão giàu có mà keo kiệt, tàn ác, đã lợi dụng tình cảnh khốn cùng của chị, mua cái Tý và cả một ổ chó mà chỉ trả hai đồng bạc!

Cộng với mấy hào bán gánh khoai, chị tưởng vừa đủ nộp suất sưu và chồng được tha về; Ngờ đâu, bọn lý dịch lại bắt chị phải nộp cả suất sưu của người em chồng đã chết từ năm ngoái! Thật là cùng đường. Giữa đình làng, tiếng kêu uất ức của chị vang lên thảm thiết.

Xem trước nội dung

CHƯƠNG 1

Bắt đầu từ gà gáy một tiếng, trâu bò lục-tục kéo thợ cầy đến đoạn đường phía trong điếm tuần.

Mọi ngày, giờ ấy, những con-vật này cũng như những người cổ cầy, vai bừa kia, đã lần-lượt đi mò ra ruộng làm việc cho chủ. Hôm nay, vì cổng làng chưa mở, chúng phải chia quãng đứng rải-rác ở hai vệ đường, giống như một lũ phu vờ chờ đón những ông quan lớn.

Dưới bóng tối của rặng tre um-tùm, tiếng trâu thở hì-hò, tiếng bò đập đuôi đen- đét, sen với tiếng người khạc khúng-khắng.

Cảnh-tượng điếm tuần thình-lình hiện ra trong ánh lửa lập-lòe của chiếc mồi rơm bị thổi. Cạnh giẫy sào, giáo ngả nghiêng dựng ở giáp tường, một lũ tuần-phu lố-nhố ngồi trên lớp chiếu quằn-quèo. Có người phì-phò thổi mồi. Có người ve-ve mồi thuốc và chìa tay chờ đón điếu đóm. Có người há miệng ngáp dài. Có người đang hai tay dụi mắt. Cũng có người gối đầu trên cái miệng hiệu sừng trâu, ngảnh mặt vào vách mà ngáy.

Cái điếu cày và cái đóm lửa bị năm, sáu người chuyền tay, chiếu đi, chiếu lại độ vài ba vòng, ánh lửa lại tắt, trong điếm chỉ còn tiếng nói chuyện rầm-rầm.

Gà gáy giục. Trời sáng mờ-mờ.

Trâu bò, con đứng, con nằm, thi nhau quai hai hàm răng nhai trầu xuông và nhả ra những cục nước bọt to bằng cái trứng.

Thợ cầy khắp lượt dùng bắp cầy, vai cầy làm ghế ngồi, cùng nhau bàn tán băng-cua về chuyện sưu thuế.

Những con chèo-bẻo chẽo-choẹt hót trên ngọn tre, như muốn họa lại khúc ca réo-rắt - mà người quê vẫn gọi là khúc váy cô, cô cởí - của mấy con chào-mào đậu trên cành xoan, đon- đả chào vẻ tươi đẹp của cảnh trời buổi sáng.

Toang cổng vẫn đóng chặt. Tuần-phu lại lần lượt thổi mồi hút thuốc lào.

- Ông Trương ơi, ông làm ơn mở cổng cho tôi đánh trâu ra đồng ạ. Mọi ngày bây giờ tôi đã cầy được ba sào ruộng rồi. Hôm nay, bây giờ còn nhong-nhóng ở đây... Phỏng chừng từ giờ đến trưa, cầy sao cho xong cái ruộng mẫu hai? Thôi ông làm phúc, làm đức...

Sau tiếng năn-nỉ của anh chàng cục-mịch, vai vác cầy, tay cầm thừng trâu, trương-tuần quẳng cái điếu cầy xuống đất, thở nốt khói thuốc trong miệng, rồi giương đôi mắt say thuốc lờ- đờ:

- Nay chẳng xong thì mai! Ông Lý đã bảo thuế còn thiếu nhiều, không cho một con trâu, con bò nào ra đồng hết thảy...

- Thưa ông, ông chủ tôi nóng tính lắm kia! Ông ấy đã dặn buổi nay tôi phải cầy cho xong ruộng ấy, nếu không xong, đến trưa về ăn cơm, ông ấy mắng như tát nước và nói như móc cơm ra... Chớ tôi có muốn vất-vả vào mình làm gì? Vả lại, ông Lý sai tuần đóng cổng, cốt để bắt trâu, bắt bò của người thiếu thuế kia chứ! Ông chủ tôi nộp thuế đủ từ hôm qua rồi, xin ông mở cổng cho tôi...!

Trương-tuần nhăn mặt:

- Tôi không phải tộc-biểu, không phải phần thu, biết điếc gì đâu ông chủ anh nộp thuế rồi hay chưa nộp. Bây giờ mở cổng cho anh, chốc nữa ông Lý ông ấy chửi cha tôi lên, anh có-nghe hộ tôi không?

Anh chàng cục-mịch lủi-thủi đánh trâu gồng cầy lùi xuống, để nhường khu đất trước điếm cho người khác vác bừa và đuổi trâu lên.

- Người ta trâu của nhà, ông chẳng cho ra thì chớ. Đây tôi, trâu thuê... đồng hai một buổi đáp, ông ạ. Xin ông lượng tình mà ngỏ cổng cho tôi ra đồng kẻo trưa quá mất rồi.

Người ấy nói tuy thiết-tha, trương-tuần chỉ đáp lại bằng cái lắc đầu:

- Nếu trưa quá thì bừa luôn đến chiều. Trâu thuê sợ gì!

- Thế được thì còn gì nói truyện gì nữa! Của một đống tiền, ai để cho mình ốp nó đến chiều? Chỉ đến non trưa, ông chủ có trâu cho thuê đã ra tận ruộng tháo vai trâu mà dắt trâu về, muốn bừa thêm một nửa đường nữa cũng không cho, ông ạ. Thôi! Mùa làm ăn, ông nghĩ lại...!

- Tôi chẳng nghĩ lại, nghĩ đi gì cả! Bố tôi sống lại, bảo tôi mở cổng này bây giờ, tôi cũng xin chịu đừng nói anh...

Người ấy lại vác bừa, đưa trâu trở lại chỗ cũ với cái sắc mặt thìu-thịu.

Mặt trời ngấp nghé mặt lũy, muốn nhòm vào điếm. Tuần-phiên lẻ-tẻ vác sào, cắp chiếu, đeo hiệu đi về. Trong điếm chỉ còn trương-tuần duỗi gối kiểu gọng bừa, ngồi trên chiếc chiếu điểm những tro mồi, bã điếu, đốc suất mấy tên đàn em ở lại canh ngày.

Xa xa nẻo trong đình, một hồi mõ cá thật dài, …

Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.

Cảm nhận của bạn đọc

Tắt đèn" của nhà văn Ngô Tất Tố là cuốn tiểu thuyết mang lại cho em nhiều cảm xúc và ấn tượng sâu sắc nhất về số phận con người trong xã hội cũ.
Trong tác phẩm, nhân vật mà em yêu thích và khâm phục nhất chính là chị Dậu. Chị là hình ảnh biểu tượng cho người phụ nữ Việt Nam truyền thống: tần tảo, đảm đang và giàu lòng vị tha. Dù bị dồn vào đường cùng bởi thứ thuế sưu vô lý, phải bán con, bán chó để cứu chồng, chị Dậu vẫn giữ trọn lòng thủy chung và tình yêu thương gia đình tha thiết.
Chi tiết làm em ấn tượng mạnh mẽ nhất là đoạn trích "Tức nước vỡ bờ". Khi tên cai lệ và người nhà lí trưởng xông vào đánh đập anh Dậu đang ốm yếu, chị Dậu đã từ chỗ nhẫn nhục, van xin chuyển sang phản kháng quyết liệt. Hành động quật ngã hai tên tay sai hung hãn của chị không chỉ thể hiện sức mạnh của tình yêu thương mà còn là minh chứng cho tinh thần phản kháng tiềm tàng, mạnh mẽ của người nông dân khi bị đẩy đến bước đường cùng.
Cuốn sách đã giúp em hiểu thêm rất nhiều về sự tàn bạo, bất công của chế độ thực dân nửa phong kiến thời bấy giờ, nơi mà mạng sống và nhân phẩm của người nghèo bị rẻ rúng. Qua đó, em cảm thấy mình thật may mắn khi được sống trong hòa bình và tự do ngày nay, đồng thời càng thê…

— Học sinh lớp 8 · Trường THCS Hà Nam

Khi đọc tiểu thuyết Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố, nhân vật khiến em có nhiều suy nghĩ và tình cảm sâu sắc nhất là chị Dậu. Chị là hình ảnh tiêu biểu cho người phụ nữ nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám: nghèo khổ, bất hạnh nhưng luôn giàu tình yêu thương và có sức sống mãnh liệt.

Em đặc biệt xúc động trước chi tiết chị Dậu phải bán đàn chó và đứa con gái đầu lòng để có tiền nộp sưu cho chồng. Đó là một quyết định vô cùng đau đớn đối với một người mẹ. Chị phải gạt nước mắt, chấp nhận xa con chỉ vì muốn cứu chồng khỏi cảnh bị đánh đập. Qua chi tiết ấy, em cảm nhận được tình mẫu tử thiêng liêng và sự hi sinh lớn lao của người phụ nữ trong hoàn cảnh khốn cùng. Em thương chị bởi dù đã cố gắng hết sức, chị vẫn không thể thoát khỏi những bất công của xã hội cũ.

Cuốn sách giúp em hiểu rõ hơn cuộc sống cơ cực, tủi nhục của người nông dân Việt Nam dưới chế độ thực dân phong kiến. Đồng thời, em càng trân trọng tình cảm gia đình, đặc biệt là tình yêu thương và sự hi sinh của cha mẹ dành cho con cái. Tác phẩm còn nhắc nhở em phải biết yêu thương, sẻ chia với những người có hoàn cảnh khó khăn và trân trọng cuộc sống bình yên mà mình đang có. Với em, chị Dậu là một nhân vật đáng nhớ,…

— Học sinh lớp 8 · Trường THCS Bình Nghĩa

Trong những tác phẩm văn học Việt Nam đã học, em đặc biệt yêu thích nhân vật chị Dậu trong tiểu thuyết Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố. Đây là nhân vật để lại trong em nhiều xúc động bởi vẻ đẹp của tình mẫu tử, tình yêu thương chồng con và sức sống mạnh mẽ của người phụ nữ nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

Điều khiến em ấn tượng nhất là chi tiết chị Dậu vùng lên chống trả tên cai lệ và người nhà lí trưởng để bảo vệ chồng. Ban đầu, chị cố gắng nhẫn nhịn, van xin bằng những lời lẽ tha thiết, nhưng khi chồng bị đánh đập tàn nhẫn, chị đã không thể tiếp tục chịu đựng. Hành động phản kháng ấy thể hiện tình yêu thương chồng sâu sắc, đồng thời cho thấy sức mạnh tiềm tàng của người phụ nữ khi bị đẩy đến bước đường cùng. Em vừa thương cảm cho hoàn cảnh khốn khó của chị, vừa khâm phục sự gan góc, kiên cường và giàu lòng yêu thương của chị Dậu.

Qua cuốn sách, em hiểu thêm về cuộc sống cơ cực, bất công của người nông dân trong xã hội cũ, đặc biệt là những người phụ nữ nghèo khổ. Tác phẩm giúp em biết trân trọng cuộc sống hôm nay, cảm thông với những người có hoàn cảnh khó khăn và thêm yêu quý những người thân trong gia đình. Đối với em, chị Dậu là hình ảnh đẹp về người phụ nữ Việt N…

— Học sinh lớp 8 · Trường THCS Bình Nghĩa