Chương VI
MỘT SỐ YẾU TỐ THỐNG Kê VÀ XÁC SUẤT
{ŸÊ THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU
A. KIẾN THỨC CẦN NHỚ
Thu thập dữ liệu
Có nhiều cách để thu thập dữ liệu, chẳng hạn: quan sát, lập phiều điều tra (phiều hỏi),
tiềến hành phỏng vấn, ... hoặc thu thập từ những nguồn có sẵn như sách, báo, trang
Wweb, các phương tiện thông tin đại chúng. ...
Phân loại và tổ chức dữ liệu
Việc sắp xếp thông tin theo những tiêu chí nhất định gọi là phân loại dữ liệu. Dựa trên
tiêu chí định tính và định lượng, ta có thể phân loại các dữ liệu thành hai loại:
— Dữ liệu định lượng được biều diễn bằng số thực;
— Dữ liệu định tính được biều diễn bằng từ, chữ cái, kí hiệu
Tính hợp lí của dữ liệu
— Để đánh giá tính hợp lí của dữ liệu, ta cần đưa ra các tiêu chí đánh giá. Chẳng hạn
như dữ liệu phải: đúng định dạng: nằm trong phạm vi dự kiến; có tính đại diện đối với
vấn đề cần thống kê.
— Đề đánh giá tính hợp lí của dữ liệu, ta có thể dựa vào mói liên hệ toán học đơn giản
giữa các số liệu. Chẳng hạn, dữ liệu cần phải đáp ứng đúng các tiêu chí toán học đơn
giản như: tổng tất cả các số liệu thành phần phải bằng số liệu của toàn thể: số lượng
của bộ phận phải nhỏ hơn số lượng của toàn thể.
B. VÍ DỤ
Hềdulj Bác An đội trưởng muồn thu thập thông tin về các loại rau, củ theo tiêu
chuẩn Vietgap được các gia đình xã mình phụ trách ưa trồng. Theo em, bác An có thể
thu thập những thông tin đó bằng cách nào?
Giải
Bác An có thể thu thập những thông tin đó bằng cách lập phiều hỏi như sau:
Đọc bản mới nhất trên Bản m
Loại rau, củ Ưa trồng
Cà rốt
Súp lơ xanh
Khoai tây
Ê Sau khi tìm hiểu về danh sách quốc gia thành viên ASEAN từ trang web
https:/⁄vi. , bạn Na thu được những dữ liệu thống kê sau:
- Mười quốc gia là: Brunei; Campuchia; Indonesia; Lào: Malaysiai Myanmar;
Philippines: Simgapore; Thái Lan; Việt Nam.
— Diện tích (đơn vị: kmˆ) của mười quốc gia đó lần lượt là: 5 765: 181 035
1 904 569: 236 800: 329 847: 676 578: 300 000;: 719.2: 513 120: 331 210.
Hãy phân loại các dữ liệu đó dựa trên tiêu chí định tính, dịnh lượng.
Giải
— Tên mười quốc gia thành viên ASEAN là dữ liệu định tính.
— Diện tích (đơn vị: km”) của mười quốc gia đó là dữ liệu định lượng.
Ệ Một công ty du lịch đã hỏi ý kiến của 205 khách quốc tế về 13 danh lam
thắng cảnh nổi tiếng ở Hà Nội khi đi du lịch Việt Nam và nhận được kết quả là có
82 khách muốn đến Văn Miếu Quốc Tử Giám. Từ đó, công ty đưa ra kết luận rằng
có 40% số khách quốc tế đến Việt Nam thích tham quan Văn Miếều Quốc Tử Giám.
Theo em, công ty du lịch đưa ra kết luận như vậy có hợp lí không? Vì sao?
Giải
Kết hfận mà công ty ạl lịch đưa ra ảlkhông hợp lí vì 205 khách quốc tế đó chỉ được
hỏi về 13 danh lam thắng cảnh nổi tiếng ở Hà Nội không đầm bảo đại diện cho toàn
bộ các danh lam fflắng cảnh ở Việt Nam.
Ệ Bạn Nam vẽ biểu đồ hình quạt tròn như
Hình 1 đễ biêu diễn tỉ lệ các loại hoa được trồng trên
một thửa ruộng của gia đình gồm: hoa hồng, hoa ly,
hoa cúc. Số liệu mà bạn Nam nêu ra trong biêu đồ hình
quạt tròn ở /7ình ] là đúng hay sai? Vì sao?
Giải
Số liệu mà bạn Nam nêu ra trong biểu đồ hình quạt
tròn ở #ình 1 là sai, vì 62% + 29% + 10% > 100%.
4
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.