SGT Ngữ Văn 9 tập 2 - Cánh diều
QR

SGT Ngữ Văn 9 tập 2 - Cánh diều

Chia sẻ: Facebook X Telegram Email
Báo tài liệu không phù hợp

Xem trước nội dung

Nhận biết và phân tích được chủ đề, thông điệp mà văn bản truyện truyền kì, truyện
trình thám muốn gửi đến người đọc thông qua một số yếu tố hình thức nghệ thuật như:
không gian, thời gian, chỉ tiết, cốt truyện, nhân vật chính, lời người kể chuyện,...; thấy
được tác động của văn bản đối với người đọc.
* Có hiểu biết về cách biến đổi, mở rộng cấu trúc câu và áp dụng được vào hoạt
động nói, viết.
* Viết được một truyện kể sáng tạo; sử dụng được các yếu tố miêu tả và biểu cảm
trong khi viết truyện.
* Biết kể một câu chuyện tưởng tượng (có bối cảnh, nhân vật, cốt truyện,...) và lắng
nghe, trao đổi về nội dung, nghệ thuật của câu chuyện được kể.
* Cảm thông với những người có số phận kém may mắn; có ý thức đấu tranh chống
lại cái ác, cái xấu; không tham lam, hưởng thụ trên nỗi đau của người khác.
KIẾN THỨC NGỮ VĂN ;
1. Truyện truyền kì và truyện trinh thám
- Truyện truyền kì là thể loại văn xuôi tự sự có nguồn gốc từ Trung Quốc, kể về
những chuyện kì ảo, trong đó, cốt truyện thường được xây dựng dựa trên những câu
chuyện trong dân gian hoặc trong cuộc sống. Nhân vật chính chủ yếu là người bình
dân, người trí thức, quan lại, thương nhân, ca nữ,... Có một số nhân vật như thần, phật,
vua, quan, ma quỷ,... nhưng cũng được khắc hoạ ở phương diện con người cá nhân,
đời thường,... Điểm nổi bật ở truyện truyền kì là sử dụng nhiều yếu tố kì ảo nhưng nội
dung của truyện lại thường là vấn đề của đời sống nhân sinh (hạnh phúc gia đình,
tình yêu nam nữ,...). Không gian, thời gian, sự việc, con người,... có sự kết hợp giữa
những chỉ tiết có thật với không có thật. Trong truyện, không gian cõi trần và cõi âm,
con người và thánh thần, ma quỷ có sự hoà trộn, kết nối. Con người có thể chết đi sống
lại, khi ở dương gian, lúc ở địa phủ; có thể “phiêu diêu trong thế giới ảo huyền ở cả bốn
cõi không gian... và hành trình trong thời gian phi tuyến tính”?.
— Truyện trinh thám là truyện viết về việc điều tra, khám phá các vụ án hoặc những
bí mật cần được đưa ra ánh sáng. Truyện thường bắt đầu bằng một sự việc bất ngờ
hoặc tình huống gay cấn (ví dụ: án mạng, mất tích, mất trộm,...), kế đó là diễn biến
căng thẳng, kịch tính để rồi tất cả được giải quyết ở phần cuối của câu chuyện. Đó
cũng là thời điểm sự thật được hé lộ, bản chất của sự việc được phơi bày và kề gây
án sẽ bị vạch trần, bắt giữ hoặc thậm chí bị tiêu diệt. Nhân vật chính của truyện trinh
thám thường là các thám tử hoặc điều tra viên. Nhìn chung, họ là những người có khát
vọng truy tìm sự thật, dám đấu tranh cho lẽ phải, kiên quyết chống lại cái ác, cái xấu;
đặc biệt, họ có óc quan sát tinh tường, rất giàu trí tưởng tượng, biết tìm kiếm, kết nối,
tổng hợp thông tin và giỏi phán đoán, suy luận lô gích.
2. Biến đổi và mở rộng cấu trúc câu
- Biến đổi cấu trúc câu là thay đổi kiểu cấu tạo câu mà không làm thay đổi cơ bản
nghĩa của câu. Sự biến đổi cấu trúc của câu thường nhằm mục đích nhấn mạnh ý,
tăng cường sự liên kết câu hoặc làm cho cách diễn đạt phong phú, sinh động hơn. Các
kiểu biến đổi cấu trúc câu thường gặp là:
+ Thay đổi trật tự các thành phần trong câu. Ví dụ, chuyển vị ngữ lên trước chủ
ngữ: “Hạ Long vào buổi sớm mùa xuân thật huyền ảo. Giữa màn sương bạc mông
lung, nhô lên thấp thoáng những đỉnh đảo xanh đen, bồng bềnh, lúc ẩn lúc hiện.”
(Thi Sảnh).
+ Biến đổi câu chủ động (câu có chủ ngữ chỉ chủ thể của hoạt động tác động vào
đối tượng) thành câu bị động (câu có chủ ngữ chỉ đối tượng của hoạt động). Ví dụ:
“Chất đã hất đổ cái lọ thuỷ tinh từ trên bàn xuống đất.” (Trần Đức Tiến) — Cái lọ thuỷ
tinh đã bị Chất hất đổ từ trên bàn xuống đất.
— Mở rộng cấu trúc câu là thêm thành phần phụ, thành phần biệt lập cho câu hoặc
mở rộng các thành phần câu nhằm biểu thị rõ ràng, chính xác nội dung cần diễn đạt
hoặc thể hiện các sắc thái tình cảm, sự đánh giá của người nói (người viết) đối với sự
vật, sự việc được nói đến trong câu. Ví dụ, trong câu “Mùa đông, giữa ngày mùa, làng
quê toàn màu vàng ...” (Tô Hoài), trạng ngữ (in đậm) được thêm vào để nêu rõ bối
cảnh (thời gian) của đặc …

Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.