Lý thuyết cơ bản Hóa học 12 - Nguyễn Thanh Dương Tùng

Trường THPT PHẠM THÀNH TRUNG Bộ môn Hóa học

Tôi Yêu Hóa Học (fb.com/hoctothoahoc) sưu tầm và giới thiệu Hoá học 12 2

CHƯƠNG 1. ESTE – LIPIT BÀI 1. ESTE

 Công thức chung este no, đơn chức : CnH2nO2 hay CnH2n + 1COOCmH2m + 1. (axit trước , ancol sau) + Este no đơn chức : CnH2nO2 + Este không no có 1 nối đôi, đơn chức mạch hở: CnH2n - 2O2 (n ≥ 3) + Este no 2 chức mạch hở: CnH2n - 2O4 (n ≥ 4)

+ Este của rượu đơn chức với axit đơn chức (este đơn chức): RCOOR’ ; CxHyO2

+ Este của axit đơn chức với rượu đa chức, có công thức dạng (RCOO)nR’

+ Este của axit đa chức với rượu đơn chức, có công thức dạng R(COOR’)n

+ Este của axit đa chức với rượu đa chức, có công thức dạng Rn(COO)n.mR’m

1.Vinyl axetat được điều chế từ :

+ CH≡CH CH3COO-CH=CH2 2. Phenyl axetat được điều chế từ :

(CH3CO)2O + + CH3COOH Anhidric axetic 3.Các este thường được điều chế từ : đun hồi lưu ancol và axit hữu cơ có xúc tác H2SO4 đặc

RCOOH + R’OH RCOOR’ + H2O 4.Isoamylaxetat được điều chế từ Axit axetic và ancol iso amylic 5.Xà phòng hóa este đơn chức sản phẩm thường thu được là : Axit cacboxylic và ancol

RCOOR + NaOH RCOONa + R/OH 6.Xà phòng hóa este đơn chức sản phẩm là muối và andehit

R-COO-CH=CH-R’ + NaOH RCOONa + R’CHO

CH3-COO-CH=CH2 + NaOH +  Este này khi Pư với dd NaOH tạo ra rượu có nhóm -OH liên kết trên cacbon mang nối đôi bậc 1, không bền đồng phân hóa tạo ra anđehit. VD: R-COOCH=CH2 + NaOH   o t R-COONa + CH2=CH-OH 7.Xà phòng hóa este đơn chức sản phẩm là muối và xeton

CH3-CH=O Đp hóa

DeThi.edu.vn

Trường THPT PHẠM THÀNH TRUNG Bộ môn Hóa học

Tôi Yêu Hóa Học (fb.com/hoctothoahoc) sưu tầm và giới thiệu Hoá học 12 3

R-COO-CR’=CH2 + NaOH RCOONa + CH3COR’

CH3-COO-C(CH3)=CH2 + NaOH + Este này khi Pư tạo rượu có nhóm -OH liên kết trên cacbon mang nối đôi bậc 2 không bền đồng phân hóa tạo xeton. + NaOH   o t R-COONa + CH2=CHOH-CH3 8.Xà phòng hóa este đơn chức sản phẩm là 2 muối Este này có gốc rượu là phenol hoặc đồng đẳng phenol.. + 2NaOH   o t + + H2O

Vd: CH3COOC6H5 +NaOH + + H2O 9.Este có phản ứng tráng bạc là : Là Este có gốc Fomat : HCOOR Ví dụ HCOOCH3… HCOOR + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O  + + 2NH4NO3 10.Este có phản ứng cộng hidro , làm mất màu dung dịch brom , trùng hợp là : Là Este không no ví dụ : CH2=CH-COOCH3 CH3COOCH=CH2 11. Este trùng hợp tạo thành thủy tinh hữu cơ là : metylmetacrylat: CH2=C(CH3) -COOCH3 12.Este đốt cháy thu được n H2O = nCO2  là este no đơn chức mạch hở : CnH2nO2 13. Chất béo là trieste của glixerol và axit béo còn gọi triglixerit ( RCOO)3C3H5 Chất béo là là trieste của glixerol với axit béo - Các este là chất lỏng hoặc chất rắn trong điều kiện thường, - Các este hầu như không tan trong nước. - Có nhiệt độ sôi thấp hơn hẳn so với các axit hoặc các ancol có cùng khối lượng mol phân tử hoặc có cùng số nguyên tử cacbon. do giữa các phân tử este không tạo được liên kết hiđro với nhau và liên kết hiđro giữa các phân tử este với nước rất kém. 14. tripanmitin (C15H31COO)3C3H5 M = 15. tri stearin ( C17H35COO)3C3H5 M= 16. triolein (C17H33COO)3C3H5 M= 17. xà phòng hóa tri panmitin

(C15H31COO)3C3H5 + 3NaOH + 18. xà phòng hóa tri stearin

(C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH + 19. xà phòng hóa tri olein

(C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH + 20. Phản ứng dùng trong công nghiệp để chế biến một số dầu thành mỡ rắn hay bơ nhân tạo là : Phản ứng hidro hóa

(C17H33COO)3C3H5 + H2 Triolein Tristearin

RCOO

RCOOC=CH2 CH3 CH3-CO-CH3 Đp hóa

DeThi.edu.vn