Sáng kiến kinh nghiệm - Phát hiện bài toán mới qua giờ luyện tập trên lớp

Sáng kiến kinh nghiệm - Phát hiện bài toán mới qua giờ luyện tập trên lớp

Người thực hiện: Phạm Đăng Hải – THCS Trần Phú – quận Lê Chân 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHÁT HIỆN BÀI TOÁN MỚI QUA GIỜ LUYỆN TẬP

TRÊN LỚP

Tác giả: Phạm Đăng Hải

Môn: Toán

Trường THCS Trần Phú – Lê Chân

ThuVienDeThi.com

Sáng kiến kinh nghiệm - Phát hiện bài toán mới qua giờ luyện tập trên lớp

Người thực hiện: Phạm Đăng Hải – THCS Trần Phú – quận Lê Chân 2

Mục lục

Nội dung Trang

I. Thực trạng 2

II. Giải Pháp 4

Một vài ví dụ 4

Tiết 43 Luyện tập (toán 9) 11

III. Kết luận 16

ThuVienDeThi.com

Sáng kiến kinh nghiệm - Phát hiện bài toán mới qua giờ luyện tập trên lớp

Người thực hiện: Phạm Đăng Hải – THCS Trần Phú – quận Lê Chân 3

I. THỰC TRẠNG

Thực tế không phải học sinh nào cũng có tư duy tốt để ghi nhớ, hiểu bài và

vận dụng một cách hiệu quả nhất đối với các môn học, đặc biệt đối với bộ môn

toán, ta thường thấy rõ nhất là học sinh sẽ rất lúng túng trong các bài kiểm tra

cũng như trong các kì thi, khi đề bài được ra từ những vấn đề cơ bản đã được

học, cũng chính vì thế học sinh sẽ rơi vào thế bế tắc và lúng túng khi tìm cách

giải quyết các vấn đề. Vậy vấn đề này do đâu? Có nhiều nguyên nhân và có

nhiều cách giải quyết, nhưng theo tôi một trong những nguyên nhân có thể là do

học sinh chưa biết cách “sáng tác” hoặc chưa biết đặt câu hỏi khác từ các bài

toán đã học để ta được bài toán mới.

Để dạy và học có kết quả tốt thì mỗi khi đã giải được một bài toán ta

không nên quên đi tìm những bài toán khác, những bài toán mới.Trong thực tế

đã cho thấy một số giáo viên đã thành công trong việc làm đó, ít nhiều đã có

tích luỹ kinh nghiệm, tổng hợp, phân tích, khái quát hoá, cá biệt hoá. Về lý

thuyết có lẽ không có giới hạn nhưng thực tế thì 45 phút quy định cho một tiết

chữa bài tập trên lớp, không thể giải được nhiều bài tập nhưng biết đề xuất ra

các bài toán mới sau khi đã tìm ra đáp số các bài toán cũ, ta bắt gặp hàng loạt

các bài toán mới với cách giải tương tự hoặc gần với cách đã giải. Như vậy vừa

tiết kiệm được thời gian, lại vừa rèn luyện được kỹ năng giải bài tập.

Kinh nghiệm học toán của nhiều người cho thấy rằng khó mà nắm vững

kiến thức toán học nếu như bản thân mình chưa hề tự giải một bài toán mà

chính bản thân mình tự đặt ra đề toán. Bằng cách nêu vấn đề trong giờ chữa bài

tập toán trên lớp, thầy giáo dẫn dắt học sinh dần từng bước tìm ra mối liên hệ để

hình thành bài toán mới, các bài toán tương tự tạo ra thói quen phát hiện, suy

luận để tìm ra cái mới, cái tương tự đã làm.

Từ một bài toán hay ta có thể đề xuất một bài toán với nội dung tương tự

hoặc giải bằng một phương pháp tương tự hoặc ta cũng có thể từ một bài toán

trong trường hợp riêng mà dẫn tới cho một bài toán chung cho nhiều trường

ThuVienDeThi.com

Sáng kiến kinh nghiệm - Phát hiện bài toán mới qua giờ luyện tập trên lớp

Người thực hiện: Phạm Đăng Hải – THCS Trần Phú – quận Lê Chân 4

hợp, nếu sử dụng thường xuyên giáo viên sẽ có một hệ thống bài tập đồ sộ,

phong phú còn học sinh sẽ cảm thấy không bỡ ngỡ khi làm các đề thi.

Trong thực tế khi tôi trực tiếp ôn thi vào 10 hoặc ôn tập cuối các

chương và đặc biệt ôn thi học sinh giỏi tôi luôn có ý nghĩ phát hiện bài toán

mới. Nhưng để có được bài toán mới vừa bổ ích lại vừa có thể giải được không

phải là việc dễ (đã có nhiều bài tập khi tôi phát hiện thấy rất hay nhưng đành

phải bỏ vì khi giải phải sử dụng đến kiến thức cao hơn mà học sinh chưa được

học). Hòa nhập với khí thế chung của ngành đổi mới cách dạy, cách học cho

hiệu quả để hội nhập với nền giáo dục của các nước trên thế giới. Đây cũng là

mong mỏi của ngành giáo dục nước ta để xứng đáng với vị trí quốc sách hàng

đầu trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước như Đảng và nhà nước

đã xác định trong các kỳ đại hội Đảng toàn quốc vừa qua. Xin nêu một vài ví

dụ chủ yếu về chương trình toán THCS.

II. GIẢI PHÁP

(Thông qua một vài ví dụ)

Ví dụ 1:

Bài toán 1: Phân tích đa thức sau ra thừa số:

f(x) = x3 – 6x2 + 11x – 6

Sau …