Giáo án Ngữ văn lớp 9 - Tiết 111 đến 115 - Năm học 2013-2014

TUÂN 24 Tiêt Tên bài dạy 111,112 Con cò (Hướng dẫn đọc thêm) 113,114 Cách làm văn nghị luận về tư tưởng, đạo lý

115 Trả bài viết số 5 Ngày soạn: 07/02/2014 Ngày dạy: 10/02/2014- 14/02/2014

CON CÒ (Hướng dẫn đọc thêm) Chế Lan Viên I/Mục tiêu cần đạt: 1/Kiến thức

-Cảm nhận được vẻ đẹp và ý nghĩa của hình tượng con cò trong bài thơ được phát triển từ những câu hát ru xưa để ca ngợi tình mẹ và những lời ru.

-Thấy được sự vận dụng sáng tạo ca dao của tác giả. 2/Kỹ năng

-Cảm thụ những hình tượng thơ được sáng tạo bằng liên tưởng, tưởng tượng. -Rèn luyện kỹ năng cảm thụ và phân tích thơ. II/Tiến trình dạy và học: 1/Ổn định lớp: 2/Kiểm tra bài: Nêu hình tượng cừu non trong thơ ngụ ngôn? 3/Giới thiệu bài: Từ nhỏ ai cũng được nghe lời ru của mẹ, có nhiều bài hát ru gắng với hình ảnh con cò…

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng -Hs: Đọc chú thích -Gv: Hãy giới thiệu về nhà thơ Chế Lan Viên? -Gv: Hãy nêu xuất xứ của bài thơ? Thơ Chế Lan Viên có phong cách nghệ thuật rõ nét và độc đáo. Đó là phong cách suy tưởng và triết lý đậm chất trí tuệ và tính hiện đại. -Gv(Hướng dẫn đọc): Đọc theo giọng của lời ru -Hs: Đọc văn bản -Gv: Bố cục bài thơ gồm mấy phần? Nội dung chính của từng phần? +Phần1: Hình ảnh con cò qua những lời ru bắt đầu đến với tuổi ấu thơ. +Phần 2: Hình ảnh con cò đi vào tiềm thức của tuổi thơ, trở nên gần gũi và sẽ theo cùng con người trên mọi chặng đường +Phần 3:Từ hình ảnh con cò, suy ngẫm và triết lý về ý nghĩa của lời ru và lòng mẹ -Gv: Bài thơ phát triển từ một hình tượng bao trùm là hình tượng con cò, trong những

I/Đọc tìm hiểu chú thích 1/Tác giả: -Chế Lan Viên (1920-1989) -Ông nổi tiếng trong phong trào thơ mới

2/Tác phẩm: -Bài thơ được sáng tác 1962, in trong tập “Hoa ngày thường-Chim báo bão” (1967)

II/Tìm hiểu văn bản

ThuVienDeThi.com

câu hát ru. Qua hình tượng con cò, tác giả nhằm nói về điều gì? Con cò là hình ảnh người nông dân, người phụ nữ trong cuộc sống nhiều vất vả, nhọc nhằn nhưng giàu đức tính tốt đẹp và niềm vui sống. -Gv: Trong đoạn 1, em thấy những câu thơ nào rất quen thuộc? -Gv: Những câu thơ ấy lấy từ những câu thơ nào? Hình ảnh con cò được gợi ra trực tiếp từ những câu ca dao dùng làm lời hát ru. Ở đây tác giả chỉ lấy vài chữ trong mỗi câu ca dao:

Con cò bay lả bay la Bay từ cổng phủ bay ra cánh đồng

Con cò bay lả bay la Bay từ cửa phủ bay về Đồng Đăng -Gv: Hình ảnh này gợi tả điều gì về cuộc sống thời xưa? -Gv: Hình ảnh “con cò ăn đêm” là tượng trưng cho ai? -Gv: Hình ảnh người phụ nữ vất vả, nhọc nhằn gợi cho em nhớ đến những bài ca dao nào có hình ảnh con cò mang ý nghĩa tương tự?

Con cò lặn lội bờ sông… Cái cò đi đón cơn mưa… Qua những lời ru của mẹ, hình ảnh con cò đã đến với tâm hồn tuổi ấu thơ một cách vô thức. Đây chính là sự khởi đầu con đường đi vào thế giới tâm hồn con người của những lời ru, của ca dao dân ca, qua đó là cả điệu hồn dân tộc và nhân dân. Đoạn thơ khép lại bằng hình ảnh thanh bình của cuộc sống “Ngủ yên! Ngủ yên! …chẳng phân vân” -Gv: Con cò trong lời ru của mẹ đã gắn bó với những giai đoạn nào của đời con? Hình ảnh con cò được xây dựng bằng sự liên tưởng, tưởng tượng phong phú của nhà thơ, như được bay ra từ những câu ca dao để sống trong tâm hồn con người, theo cùng và nâng đỡ con người trong mỗi chặng đường.

1/Hình ảnh con cò qua những lời ru

Con cò bay la Con cò bay lả Con cò cổng phủ Con cò Đồng Đăng

->Gợi tả không gian và khung cảnh thong thả, bình yên của cuộc sống thời xưa, từ làng quê đến phố xá.

Con cò ăn đêm

Con cò xa tổ Cò gặp cành mềm

Cò sợ xáo măng. ->Con cò tượng trưng cho người mẹ, người phụ nữ nhọc nhằn vất vả, lặn lội kiếm sống.

2/Hình ảnh con cò đi vào tiềm thức tuổi thơ.

Con ngủ yên thì cò cũng ngủ Cánh của cò, hai đứa đắp chung đôi

Mai khôn lớn, con theo cò đi học Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ

Trước hiên nhà

ThuVienDeThi.com