Chương 6
THUYẾT ĐỘNG HỌC PHÂN TỬ CÁC CHẤT KHÍ
6.1 Các định luật thực nghiệm và phương trình trạng thái chất khí
6.1.1 Một số khái niệm
a. Thông số trạng thái và phương trình trạng thái
Khi nghiên cứu một vật nếu thấy tính chất của nó thay đổi ta nói rằng trạng thái
của vật đã thay đổi. Như vậy các tính chất của vật biểu hiện trạng thái của vật đó và ta
có thể dùng một tập hợp các tính chất để xác định tính chất của một vật. Mỗi tính chất
thường được đặc trưng bởi một đại lượng vật lí và như vậy trạng thái của một vật được
xác định bởi một tập hợp xác định các đại lượng vật lí. Các đại lượng vật lý này gọi là
các thông số trạng thái.
Những hệ thức giữa các thông số trạng thái của một vật được gọi là phương trình
trạng thái của vật đó.
Để biểu diễn trạng thái của một khối khí nhất định, người ta thường dùng ba
thông số trạng thái: thể tích V; áp suất p và nhiệt độ T của khối khí.
Thực nghiệm chứng tỏ rằng trong 3 thông số đó chỉ có hai thông số độc lập,
nghĩa là giữa ba thông số có mối liên hệ được biểu diễn bằng một phương trình trạng
thái có dạng tổng quát như sau:
f(p,V,T) = 0
Việc khảo sát dạng cụ thể của phương trình trạng thái là một trong những vấn đề
cơ bản của nhiệt học.
Áp suất là một đại lượng vật lí có giá trị bằng lực nén vuông góc lên một đơn vị
diện tích. Nếu kí hiệu F là lực nén vuông góc lên ΔS thì áp suất p được xác định:
F
Trong hệ SI đơn vị của áp suất là N/m2 (hay Pa). Ngoài ra để đo áp suất, người ta còn
dùng các đơn vị sau:
- atmôtphe kỹ thuật (gọi tắt là atmôtphe).
- milimét thủy ngân (viết tắt là mmHg, còn gọi là tor) bằng áp suất tạo bởi trọng
lượng của cột thủy ngân cao 1mm.
Mối liên hệ giữa các đơn vị áp suất:
1at = 736 mmHg = 9,81.104 N/m2
61
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.