Sáng kiến kinh nghiệm Tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua môn Sinh học 8

1

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Là một giáo viên Sinh – Hoá giảng dạy môn Sinh học ở bậc THCS đã 18

năm tôi nhận thấy: Đổi mới phương pháp giảng dạy học nhằm nâng cao chất

lượng giáo dục, bồi dưỡng nhân tài góp phần thực hiện mục tiêu như Nghị

quyết 29-NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013, Hội nghị Trung ương 8 khóa XI

đã chỉ rõ: “Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất,

hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu,

định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện,

chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học,

năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển khả

năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời”. Những phẩm chất, năng

lực và kĩ năng sống (KNS) cần thiết trở thành yêu cầu tất yếu của đổi mới giáo

dục và đào tạo trong những năm gần đây và những năm tiếp theo. Một trong

những biện pháp hỗ trợ đắc lực nhằm hình thành những phẩm chất, năng lực

cho HS là việc quan tâm rèn luyện và giáo dục cho HS những KNS cần thiết.

Trên thực tế, từ nhiều năm nay các nước trên thế giới đã đưa môn học

giáo dục KNS vào chương trình học ở bậc Tiểu học. Tại Việt Nam, KNS cũng

đã được quan tâm và đưa vào chương trình học bậc Tiểu học vài năm trở lại đây.

Điều đó cho thấy giáo dục đất nước đang có những chuyển biến tích cực về mục

tiêu nhằm tiếp cận với thực tiễn.

Tuy nhiên, đối với bậc THCS thì KNS mới được tích hợp trong từng bài,

từng phần ở các bộ môn.

Chương trình đổi mới phương pháp dạy học của ngành giáo dục được coi

là lấy HS làm trung tâm nhưng cũng chưa đáp ứng được những vấn đề liên quan

đến KNS. Chương trình và SGK Sinh học THCS đã trang bị cho HS những kiến

thức cơ bản và tương đối hoàn chỉnh về cấu tạo và hoạt động của cơ thể sống

thông qua các đại diện vi sinh vật, nấm, thực vật, động vật, động vật và con

người, hiện tượng di truyền và biến dị, mối quan bệ giữa sinh vật và môi

trường… Riêng đối với chương trình Sinh học 8, HS được tìm hiểu về chính bản

thân mình, khám phá những điều bí ẩn của cơ thể. Một con người có sức khỏe

ThuVienDeThi.com

2

tốt sẽ đem lại nhiều lợi ích cho cuộc sống. Từ đó trí tuệ mới được mở mang có

cơ hội chiếm lĩnh khoa học và đào tạo một thế hệ tương lai có một trí tuệ và sức

khỏe vững vàng.

Trong những năm gần đây, tình trạng trẻ vị thành niên phạm tội có xu

hướng gia tăng. Những biến đổi về tâm sinh lý ảnh hưởng mạnh đến lối sống,

nếp sinh hoạt, quan hệ xã hội và sự phát triển nhân cách. Tuy nhiên, đây cũng là

những vấn đề chưa được nhiều bậc phụ huynh quan tâm. Phim ảnh, báo chí,

những nếp sống, hoạt động không lành mạnh, ăn chơi, ma túy... làm cho các em

dễ bị lôi cuốn, bị sa ngã. Đặc biệt, nhiều nơi xuất hiện những vụ tranh cãi, đánh

nhau cố ý gây thương tích mà đối tượng gây án là HS và nạn nhân chính là bạn

học và thầy cô giáo của họ. Nhiều em học giỏi, nhưng ngoài điểm số cao, khả

năng tự chủ và khả năng giao tiếp lại rất kém, nguyên nhân sâu xa là do các em

thiếu KNS. Các em chưa được quan tâm dạy cách đương đầu với những khó

khăn trong cuộc sống. Các em chưa được dạy để hiểu về giá trị của cuộc sống.

Chính vì vậy, việc giáo dục KNS cho HS thông qua chương trình Sinh

học 8 là một điều hết sức quan trọng và cần thiết, đặc biệt là kĩ năng liên quan

đến sức khỏe, trí tuệ tinh thần, tình cảm. Vì vậy, tôi thiết nghĩ, việc thực hiện

“Tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua môn Sinh học 8” sẽ

góp phần nào giáo dục những kỹ năng thực tiễn, mong muốn giúp HS tích cực

và chủ động trong việc tiếp thu chủ đề này. Từ đó các em có thể tự giải đáp

những tò mò, thắc mắc của bản thân, đồng thời có những hành trang cần thiết

cho việc chăm sóc sức khỏe bản thân.

Xuất phát từ thực tế đó, bản thân tôi đã mạnh dạn đưa ý kiến, rút ra từ quá

trình dạy học Sinh học 8 “TÍCH HỢP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO

HỌC SINH THÔNG QUA MÔN SINH HỌC 8”.

ThuVienDeThi.com