Câu 1. (3 điểm) Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Nếu nhắm mắt trong vườn lộng gió
Sẽ được nghe nhiều tiếng chim hay
Tiếng lích rích chim sâu trong là
Con chia với via hột vừa bay.
Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện
Sẽ được nhìn thấy các bà nên
Thầy chủ bé đi hài bảy dâm
Quả thị thơm, cô Tầm rất hiền.
Nếu nhằm mất nghĩ về cha mẹ
Đã nuôi em khôn lớn từng ngày.
Tay bằng bể, sớm khuya với với
Mất nhằm rồi, lại mở ra ngay
(Nói với em, Vũ Quân Phương. Thơ chọn với lời bình, NXB Giáo dục, 2002, BÁT)
a. Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
b. Tìm cặp từ trái nghĩa trong câu thơ cuối bài.
e. Phân tích tác dụng của việc lập lại cấu trúc giả định: Nếu nhằm mất... sẽ được... trong hai
khổ thơ đầu của bài thơ.
d. Em rút ra được những bài học nào từ bài thơ.
Câu 2. (2.0 điểm) Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) bày suy nghĩ của em về vai trò của ước
mơ trong cuộc sống con người.
Câu 3. (5,0 điểm) Cảm nhận về nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích sau:
Anh hạ giọng, nửa tâm sự, nửa đọc lại một điều rõ ràng đã ngẫm nghĩ nhiều:
- Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng
nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình. Bây giờ làm nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa. Vả,
ĐỀ THI CHÍNH THỨC VÀO 10
MÔN: NGỮ VĂN – BẮC GIANG NĂM 2022
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn
liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian khổ thế đấy chứ cất
nó đi, cháu buồn đến chết mất ... Còn người thì ai mà chả “thèm” hở bác? Mình sinh ra là gì,
mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc? Đấy, cháu tự nói với cháu thế đấy. Bác lái xe đi, về Lai
Châu cứ đến đây dừng lại một lát. Không vào giờ “ốp” là cháu chạy xuống chơi, lâu thành lệ.
Cháu bỗng dưng tự hỏi: Cái nhớ xe, nhớ người ấy thật ra là cái gì vậy? Nếu là nỗi nhớ phồn
hoa đô hội thì xoàng. Cháu ở liền trong trạm hằng tháng. Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe
toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống. Ấy thế là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm
cháu. Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là gì?”
Anh xoay sang người con gái đang một mắt đọc cuốn sách, một mắt lắng nghe, chân cô đung
đưa khe khẽ, nói:
- Và cô cũng thấy đấy, lúc nào tôi cũng có người trò chuyện. Nghĩa là có sách ấy mà. Mỗi người
viết một vẻ.
- Quê anh ở đâu thế? - Họa sĩ hỏi.
- Quê cháu ở Lào Cai này thôi. […]. Ơ, bác vẽ cháu đấy ư? Không, không, đừng vẽ cháu. Để
cháu giới thiệu với bác những người khác đáng cho bác vẽ hơn.
(Trích Lặng lẽ Sa Pa, Nguyễn Thành Long, Ngữ văn 9, Tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019,
tr. 185)
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
THỰC HIỆN BỞI BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
Câu 1.
a. Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Phương pháp: Căn cứ các thể thơ đã học.
Cách giải:
Bài thơ trên được viết theo thể thơ bảy chữ.
b. Tìm cặp từ trái nghĩa trong câu thơ cuối bài.
Phương pháp: Căn cứ bài từ trái nghĩa.
Cách giải:
Cặp từ trái nghĩa trong câu thơ cuối bài: nhắm – mở.
c. Phân tích tác dụng của việc lập lại cấu trúc giả định: Nếu nhằm mất... sẽ được... trong hai
khổ thơ đầu của bài thơ
Phương pháp: Phân tích.
Cách giải:
- Cấu trúc giả định góp phần tăng sức biểu đạt cho đoạn thơ.
- Trong hai khổ thơ đầu tác giả sử dụng cấu trúc giả định “Nếu nhắm mắt……sẽ được” nhằm
gợi mở những điều ta sẽ nhận được khi biết sống chậm lại, tĩnh tâm cảm nhận cuộc sống từ
những điều giản đơn nhất.
d. Em rút ra được những bài học nào từ bài thơ.
Phương pháp: Phân tích.
Cách giải:
Học sinh tự rút ra bài học cho bản thân:
Gợi ý:
- Cuộc sống con người luôn chứa đựng những bộn bề lo toan.
- Đôi khi con người cần biết sống chậm lại, biết cảm nhận, yêu thương nhiều hơn từ đó chúng ta
sẽ tìm thấy ở cuộc sống những điều đẹp đẽ nhỏ bé nhưng rất đáng trân trọng. Điều đó sẽ giúp
cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn.
Câu 2:
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.