Việc làng (Ngô Tất Tố)
QR

Việc làng (Ngô Tất Tố)

Chia sẻ: Facebook X Telegram Email
Báo tài liệu không phù hợp

Phóng sự về những hủ tục ở làng quê Bắc Bộ trước Cách mạng.

Tác phẩm kinh điển của văn học Việt Nam. Văn bản thuộc phạm vi công cộng, số hóa từ Wikisource tiếng Việt; HanoiSoft tập hợp, phát hành miễn phí.

Xem trước nội dung

Việc làng
Ngô Tất Tố (1893–1954)
Phóng sự, đăng báo 1940, in sách 1941
Tập HanoiSoft ghép năm 2026 từ văn bản phạm vi công cộng
trên Wikisource tiếng Việt.
Bản để duyệt – không bán.
Lời giới thiệu
Tập phóng sự về hủ tục và tệ nạn chốn làng xã Bắc
Kỳ trước 1945.
Mục lục
1. Việc làng
2
Việc làng
Lớp người bị bỏ sót
Hôm ấy, một hôm về cuối mùa đông, cách đây độ
hơn mười năm, trời xế chiều, tôi mới đến nhà cụ
Thượng Lão Việt. Cái nhà mới lạ làm sao! Nó là một
túp lều tranh lụp xụp, đầy cảnh thê thảm, nhưng lại
có vẻ vui vẻ. ở gian bên này khách khứa tấp nập.
Người ta cười cười nói nói sốt sắng đợi hơi thở cuối
cùng của ông cụ già. Cụ Thượng nằm to vo trên chiếc
giường tre trong gian bên kia. Mặt cụ ngoảnh vào
bức vách. Lưng cụ uốn gù con tôm. Bức chăn dạ đỏ
phủ trên mình đã hóa màu gạch non vừa vặn đậy
kín từ vai đến gối. Cái đầu trắng xóa và đôi bít tất
thủng gót đeo ở cổ chân đều bị để lộ ra ngoài. Cánh
dại che ở trước cửa chỉ còn lơ thơ vài nan. Gió Bắc tự
do đưa mãi hơi lạnh từ ngoài sân vào vách. Mấy cục
củ tre nhóm trên đống trấu cạnh giường đã hết ngọn
lửa, khói đang nghi ngút tỏa khắp nhà. Cụ Thượng từ
từ mở hai bàn tay gầy guộc khoác nhau ở đằng sau
gáy, nặng nhọc trở mình ra ngoài, chào tôi bằng hai
con mắt cảm động khi tôi rón rén ghé vào giường cụ,
và sẽ lên tiếng hỏi cụ.
Biết bao nhiêu sự hối hận rung động lòng tôi! Nó
trách tôi đến thăm cụ muộn quá. Với cụ, tôi không
3
phải là kẻ họ hàng thân thích, hay người cùng tỉnh
cùng huyện. Sở dĩ biết nhau chỉ vì một chuyến tàu
thủy chạy từ Hà Nội xuống Nam Định, chuyến tàu
chở dân lều chõng lần cuối cùng. Bấy giờ tàu cạn ở
trên cửa Luộc, phải dừng lại đó suốt hai ngày một
đêm để chờ con nước. Trong lúc suốt ngày đêm lênh
đênh ngồi trên mặt nước để nghe những tiếng "dì xế
dì" và "xám xế xám" của bọn mạch nô đo nước,
người ta dễ thân với nhau, nếu đã cùng nhau ăn
cùng mâm và nằm cùng chiếu. Nhờ vậy tôi mới trở
nên người bạn của cụ, dù tôi kém cụ hơn ba chục
tuổi và không phải cùng làm một nghề với cụ. Cụ
yêu tôi về tính hoạt động. Còn tôi thì tôi trọng cụ ở
chỗ từng trải, chất phác, có can đảm, không câu nệ,
luôn luôn nhìn đời bằng con mắt lạc quan, nhất là
những lúc rung đùi mà cất chén rượu, cụ đã tỏ ra
người có chí khí. Bấy giờ, cụ đương buôn than,
thường lên Hà Nội mua hàng tải về Nam Định.
Nhưng cụ cũng có biết chữ, chữ quốc ngữ đủ để đọc
báo, chữ Hán thì có thể hiểu những cuốn Tam quốc
chí hay là Chinh đông chinh tây. Sau mấy ngày tình
cờ hội ngộ, chúng tôi biệt nhau khi tàu cập bến Nam
Định. Từ đó, tuy không gặp nhau, nhưng mà hai bên
vẫn có thư từ đi lại. Mỗi lần cụ đổi nghề này làm
nghề khác, đều có viết giấy cho tôi. ân hận hơn hết là
cái giấy mời tôi đến làng Lão Việt dự tiệc bảy mươi,
4

Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.